menu_open Columnists
Prof. Dr. Bilal Sambur

Prof. Dr. Bilal Sambur

Milat

We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Bilgi, aşk ve felsefe - İnsanın kendi oluşunu anlama arayışı-

Prof.Dr. Bilal SAMBUR İnsan, dünyaya yalnızca yaşamak için değil, yaşadığı dünyayı anlamak, başkalarıyla ilişki kurmak ve kendi...

yesterday 10

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Mağaradan çıkıp güneşin altında yaşamak

İnsanın en büyük talihsizliklerinden biri, kendi yaptığı mağaraları dünyanın kendisi sanmasıdır. Taşlardan yapılmış mağaralardan...

09.10.2026 10

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Özgür insan ve değerin sorumluluğu

“Bizim de başımıza gelebilir diye değil, insan olduğumuz için insan haklarını korumamız gerekiyor. Bu bilince ulaşabilmenin ana yolu da,...

05.10.2026 20

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Cehalet despotizmi

Cehalet çoğu zaman bilgi eksikliği olarak anlaşılır. Oysa toplumların asıl sorunu insanların her şeyi bilmiyor olması değildir; zaten hiç...

02.10.2026 30

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Rönesans: Dünyanın yeniden keşfi ve insanın kendini kurması

Rönesans, yalnızca geçmişte yaşanmış bir sanat ve kültür dönemi değildir. Onu birkaç yüzyıla, birkaç kente ya da birkaç büyük...

28.09.2026 20

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Oluş ontolojisi olarak edebiyat

Edebiyat hakkında konuşurken genellikle onun ne anlattığını soruyoruz. Aşkı mı anlatıyor, ölümü mü, toplumu mu, insanın...

25.09.2026 20

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Eylül göl kıyısında çırpınan iki kalptir

Eylül biraz da suyun kenarından gelir. Suyun ağır ağır aktığı, akşamın ışığının nehrin üzerine ince bir tül gibi serildiği,...

21.09.2026 20

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Direnç hermenötiği: Verilmiş anlamın içinden özgürleşmek

İnsan dünyaya yalnızca biyolojik bir varlık olarak gelmez; aynı zamanda kendisini çoktan anlamlandırılmış bir dünyanın içinde bulur. Daha...

18.09.2026 30

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Özgürlük hayatın zeminidir

Özgürlüğü çoğu zaman hayatın belirli bir aşamasında elde edilen bir imkân gibi düşünürüz. İnsan önce dünyaya gelir, büyür,...

14.09.2026 20

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Dünyanın biricikliği

Dünyayı düşündüğümde aklıma ilk gelen şey onun büyüklüğü değil, biricikliği oluyor. İçinde yaşadığımız dünya, milyarlarca...

11.09.2026 30

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

İnsan olmak yetmez mi?

İnsan, kendisiyle ilgili en eski korkularından birini hiçbir zaman bütünüyle yenemedi: Kendi başına yeterli olmayabileceği korkusunu....

07.09.2026 30

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Barış: İnsanlığın en zor ihtimali

Barış hakkında konuşurken çoğu zaman kolay bir tanımdan hareket ederiz: Savaşın olmadığı durum barıştır. Silahlar susmuşsa, çatışma...

04.09.2026 30

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

İnsan kendi yolunu bulabilir mi?

İnsanlık tarihi boyunca insan, kendi varoluşunun anlamını başkasının sözünde aradı. Bilmediği zamanlarda bir rehbere, korktuğunda bir...

31.08.2026 40

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Akıl var, birey var mı?

Mevcut insanlık durumuna baktığımızda göreceğimiz en önemli hallerden birisi, aklın varlığı, bireyin yokluğudur. “Akıl var, birey...

28.08.2026 40

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Akıl var, ama eleştirel mi?

İnsanın akla sahip olması, onun eleştirel bir varlık olduğu anlamına gelmez. İnsan düşünebilir, hesaplayabilir, nedenler bulabilir,...

24.08.2026 30

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Aşkın dogmatizm merkezli özne modern olabilir mi?

Modern insanı anlamanın yolu, onun ne kadar teknoloji kullandığına veya ne kadar eğitim aldığına bakmaktan geçmez. Modernliğin daha derin...

21.08.2026 30

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

İnançtan itaate, disiplinden otoriteye

Süleymancılık, Türkiye’nin dinî ve toplumsal tarihinde yalnızca bir Kur’an kursları ağı, bir cemaat yapılanması veya geleneksel...

17.08.2026 50

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Akıl var, ama özgür mü?

İslam’ın rasyonalist bir din olduğu iddiası, modern dünyanın kavramlarını geçmişe doğru taşıyan bir entelektüel anakronizmden...

14.08.2026 30

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Akla kapanan kapılar: Kapalı zihnin karanlığında felsefesiz zihin

Felsefe, insanın kendisine verilmiş cevaplarla yetinmemesidir. İnsan, “Bana böyle söylendi” ile “Ben bunu neden doğru kabul ediyorum?”...

10.08.2026 30

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Benim ontolojim: Varlık, oluş ve özgürlüğün felsefesi

Ontoloji, yalnızca varlığın ne olduğunu araştıran soyut bir disiplin değildir. Ontoloji, insanın dünyayla nasıl ilişki kurduğunu,...

07.08.2026 30

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Oluş felsefesi: Mitolojiden teolojiye, Odysseus'tan insana

İnsan, doğduğu dünyayı olduğu gibi kabul eden bir varlık değildir. O, yaşadığı dünyayı anlamlandıran, yeniden kuran ve yeniden...

03.08.2026 40

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Ruh eleştireldir!

Eleştirel ruh, insanın en büyük keşfidir. İnsan, yeryüzünde yaşayabilmek için önce kendi korkularını, mitlerini ve otoritelerini...

31.07.2026 30

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Açık bahçede çetin bir felsefe tecrübesi

İnsan neden kendisine verilmiş bir cevabı kabul etmek zorunda olsun? Neden doğduğu kimlik, içine doğduğu inanç, ailesi, toplumu veya tarihi...

27.07.2026 30

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Odysseus’un İthaka'sı: Eve değil, özgürlüğe dönüş

İnsan, çıktığı yere aynı insan olarak dönemez. Odysseus’un asıl yolculuğu denizlerde değil, kendi içinde gerçekleşir. Bazı hikâyeler...

24.07.2026 40

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

İnsanın keşfi

20.07.2026 40

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

AŞKIN AÇIK BAHÇESİ: POST-DOGMATİK İNSAN

İnsan, emir komutayla sevemez.Bu nedenle aşkın tarihi, aynı zamanda buyruğa karşı özgürlüğün tarihidir. Aşk, hiçbir zaman bir fermanın...

13.07.2026 50

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Barış, açık bahçede mümkündür!

Barış, savaşın sona ermesi değildir. Barış, yaşamın özgürce çiçek açabilmesidir. Silahların susması, barışın yalnızca eşiğidir....

10.07.2026 30

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Açık bahçe, doğa ve insanlık

Açık bahçe, insanın doğayla ve kendisiyle kurduğu ilişkinin en özgür mekânlarından biridir. Duvarların, dogmaların ve kesinliklerin...

06.07.2026 40

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Açık bahçe

Özgürlük yalnızca bir hak değildir. Özgürlük, insanın varoluşunu taşıyan en köklü ve en kırılgan imkândır. Özgürlük, insanın...

03.07.2026 50

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Hayat olarak bahçe

Ayışığı bahçenin üzerine düştüğünde dünya biraz değil, bütünüyle yavaşlar. Gündüzün keskin çizgileri erir; ağaçlar,...

29.06.2026 50

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Teoloji, psikoloji, özgürlük

Teoloji, psikoloji ve özgürlük, insanı aynı anda hem kuşatan hem de açığa çıkaran üç ayrı mücadele alanıdır. Bunları uzlaştırıcı...

26.06.2026 40

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Haziranın içinde bir aşk, bir dua

Haziran, göğün yeryüzüne biraz daha yaklaştığı aydır. Güneş yalnızca taşları, yaprakları, teni ısıtmaz; insanın içindeki eski ve...

22.06.2026 60

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

İnsan, doğa, özgürlük

İnsan, boyun eğmek için doğmamıştır. İnsan, sorulmamış soruların içine doğmuştur. İnsan, korkunun, geleneğin, otoritenin ve...

19.06.2026 50

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Medeniyet: İnsan, hukuk, akıl, özgürlük

Medeniyet, taşla, çelikle, teknolojiyle değil; insanın insana nasıl davrandığıyla ölçülür. Bir toplumda yollar genişleyebilir, binalar...

15.06.2026 50

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Medeniyetin kaynağı akıldır!

Medeniyet, taşın üstüne taş koymak değildir sadece; anlamın, bilginin, değerin ve özgürlüğün üstüne insanı koyabilmektir. Bu nedenle...

08.06.2026 70

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Doğa hümanizmdir!

Doğa hümanizmdir. Bu söz, insanın kendini put sanan kibirli hırsına vurulmuş bir tokattır. Günümüzün dünyasını patolojikleştiren...

05.06.2026 50

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Dut ağacının altında sabah

Dut ağacının altında kahvaltı, yalnızca bir öğün değildir; sabahın kalbinde kurulan küçük bir tören, iki insanın dünyayı bir...

01.06.2026 40

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Siber çağın büyük meydan okuması: Siberalemde rasyonel olmak

Bilgiye erişimi hızlandırmak, mesafeleri kaldırmak, düşünceyi serbestleştirmek ve dünyayı görünür kılmak için siberalem, insan...

29.05.2026 50

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Sanatla anlam oluşturmak

Sanatla anlam oluşturmak, şiddetsiz bir varoluşun en derin biçimlerinden biridir. Sanat, insanı yok olmaya ve etmeye değil, yaşatmaya...

25.05.2026 40

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Putları kurban etmeye cüret et!

Yüzeyde bir ritüel gibi görünen kurban kavramının derin yapısında insanın hakikatle kurduğu ilişkinin ontolojik olduğu kadar psişik bir...

22.05.2026 50

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Put zihin, kapalı zihin

Kapalı zihin, farklı fikirlere, insanlara, yaşam stillerine tahammül etmez. Kapalı zihin, tahammülsüzlüğün ötesinde bir karanlık ve...

18.05.2026 50

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

İnsani kırılganlık olarak engellilik

Engellilik psikolojisi, insanın kırılganlığıyla, bedeniyle, toplumla ve anlamla kurduğu ilişkinin en derin alanlarından biridir. Engellilik...

11.05.2026 50

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Hayat bahardır! Hayat, karnavaldır!

Hayat, bahardır. Hayat, karnavaldır. Karnavalda, insanlık açılır. Baharda, doğa açılır. Karnavalda, yapay düzenler, otoriteler, ilişkiler...

08.05.2026 60

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Eleştirel ahlak

Ahlak, çoğu zaman insanın içindeki derin benin sesini yükselten bir vicdan değil, onun üstüne çöken bir disiplin aygıtıdır. Bize...

04.05.2026 30

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Emek ontolojisi: Emeksel varoluş, varoluşsal emek

İnsan, çoğu zaman kendisini hazır bir varlık gibi düşünür. Doğmuş olmak, tamamlanmış olmak değildir. Tamamlandığını ve kemale...

01.05.2026 40

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Ahlak: Yaşamanın sanatı mı? Özgürlüğün isyanı mı?

Çoğu zaman buyruğun diliyle konuşan ahlakta, tahakküm vardır. Ahlakın buyurgan ve tahakküm dili, emir verir, hizaya sokar, korku üretir....

27.04.2026 50

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Maneviyat, içkin ve varoluşsal bir tecrübedir

İnsan, hakikati, anlamı ve amacı, dışarıda hazırlanıp kendisine dayatılan bir paket ve kimlik olarak değil, kendi varoluşunun derinliğinde...

24.04.2026 50

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Toplumsal-pedagojik iflasın ontolojisi

Toplumlar bir anda çökmez. Çöküş, görünmez ama en kırılgan yer olan eğitimde başlar. Sınıfların sessizliğinde, öğretmenlerin...

20.04.2026 50

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Paçozlaşma, çürüme, şiddet, çöküş

Çürüme, paçozlaşma, okulda şiddet, toplumsal çöküş, ölüm kültürü ve umutsuzluk aynı zincirin farklı halkalarıdır. Bunların her...

17.04.2026 50

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur

Trabzon ve Karadeniz’i bir oluş olarak düşünmek

Ankara’da düzenlenen Trabzon Günleri etkinliğine değerli dostlarım Mehmet Yüksel ve Besim Şeref Ülker’le birlikte katıldık. Trabzon...

13.04.2026 60

Milat

Prof. Dr. Bilal Sambur