Akıl var, birey var mı?
Mevcut insanlık durumuna baktığımızda göreceğimiz en önemli hallerden birisi, aklın varlığı, bireyin yokluğudur. “Akıl var, birey yok” dediğimizde bahsettiğimiz şey, bir toplumun akılsız olması değildir. Söz ettiğimiz şey, daha zor ve daha rahatsız edici bir durumdur. Bahsettiğim şey, insanların düşünme yeteneğine sahip oldukları hâlde kendi düşüncelerinin sahibi olamamalarıdır. Bahsettiğim şey, akıl çalışmasına rağmen insanın kendi aklının öznesi olamamasıdır. Bahsettiğim şey, insanın düşünmesine rağmen, kendi adına düşünememesidir. Günümüzde bilginin, eğitimin, tartışmanın ve entelektüel üretimin olmasına rağmen olmayan çok asli kaynak yoktur. Olmayan şey, bilginin, okumanın, tartışmanın , entelektüel üretimin arkasındaki asli kaynak olan kendi hayatı hakkında hüküm verme cesaretine sahip bireyin bulunmayışıdır. Hiçbir metin, yazar, düşünür, inanç, kurum ve otorite, asli kaynak değildir. Her şeyin asli kaynağı, kendi hayatı hakkında hüküm verme cesaretine sahip olan bireydir.
Birey olmayı, yalnız başına yaşamak veya toplumdan kopmak olarak anlamak ve sunmak engelli bir zihnin kurgusudur. İlişkisel bir varlık olarak insan, aileye, dostlara, kültüre, dile ve topluma ihtiyaç duyar. İnsanın bütün bunlara ait olmasıyla bunların içinde erimesi arasında önemli bir fark vardır. Birey, ait olduğu şeylerden kaçan insan değildir. Birey, ait olduğu şeyler karşısında kendi mesafesini kurabilen insandır.
Bireyin temel özelliği yalnızca akıl değildir. Bireyin temel özelliği, epistemik özerkliktir. İnsan neye inanacağı, neyi reddedeceği, hangi değeri benimseyeceği konusunda kendi hükmünü oluşturabilmelidir. Akıl burada hazır cevapları bulmak için kullanılan bir araç değildir. Akıl, insanın kendi hayatına ilişkin düşünsel sorumluluğunu üstlenmesinin yoludur. Bağımlılık sadece cehaletten kaynaklanmaz. Bağımlılık, kendi hükmünü oluşturma hakkından vazgeçmekten kaynaklanır.
Aşkın bir hakikate inanmak ile insanın kendi aklını askıya alması aynı şey değildir. Tarih boyunca kutsal olduğu kabul edilen kurguların etrafında güçlü........
