Kapalı zihin, farklı fikirlere, insanlara, yaşam stillerine tahammül etmez. Kapalı zihin, tahammülsüzlüğün ötesinde bir karanlık ve karartma durumudur. Kapalı zihin, kendi kabullerini mutlak hakikat sanan, kendini sorgulama yeteneğini kaybetmiş bir varoluş biçimidir. Kapalı zihin, dünyayı anlamaz. Kapalı zihin, dünyayı sabitlemek, katılaştırmak, kabalaştırmak, dondurmak ve daraltmak ister. Kapalı zihin, belirsizlikten korkar, çoğulculuktan rahatsız olur, farklı olanı tehdit gibi algılar. Kapalı zihnin bu sapkınlığının aksine düşüncenin canlılığı, tam da bu belirsizlik alanında ortaya çıkar. Kapalı zihin, hayatı akış halinde kavrayamaz. Kapalı zihin, hayatı dogmalar, kalıplar ve kesin hükümler içine hapsederek güvenli ama dar bir hapishane kurar.

Kapalı zihnin en temel özelliği, kendi inancını, kanaatini ya da ideolojisini eleştiriden muaf görmesidir. Kapalı zihin, hakikati arayan bir bilinç değil, hakikatin sahibi olduğunu sanan bir sapkınlık halidir. Kendisine yönelen her soruyu bir saldırı, her itirazı bir saygısızlık, her farklılığı bir bozulma olarak yorumlar. Böylece düşünme, bir keşif faaliyeti olmaktan çıkar; tekrar eden, kendini onaylayan, durağan bir iç konuşmaya dönüşür. Kapalı zihin için öğrenmek, yeni bir hakikatle karşılaşmak değil, eski ezberleri daha yüksek sesle tekrar etmektir ve dayatmaktır.

Kapalı zihin aslında düşünmeyen zihindir. Düşünmek, risk almaktır. Düşünmek, insanın kendi kesinliklerinden şüphe edebilmesidir. Şüpheyi yasaklayan her bilinç, düşünmeyi de öldürür. Bu nedenle kapalı zihinler, genellikle itaati erdem, sorgulamayı ise tehdit olarak görürler. Kapalı zihinlerin dünyasında düzen, özgürlükten daha değerlidir; uyum, hakikatten........

© Milat