İklim krizinden jeopolitik gerilimlere, doğa kaybından eşitsizliklere kadar risklerin birbirine bağlandığı bir dünyada yatırımın tanımı da değişiyor. 2005 yılında Birleşmiş Milletler desteğiyle yola çıkan Principles for Responsible Investment’ın altı ilkesi, bugün çok temel bir soruyu gündeme getiriyor: Sermaye geleceği nasıl şekillendiriyor?

             Para tarafsız değildir. Nereye gittiği, hangi şirketi büyüttüğü, hangi teknolojiyi ölçeklendirdiği, hangi iş modelinin ömrünü uzattığı önemlidir. Çünkü yatırım kararı dediğimiz şey, yalnızca bugünün şirket değerlemelerini değil, yarının ekonomisini de şekillendirir. Bugün bu gerçek her zamankinden daha görünür. Çünkü çok farklı krizi aynı anda, her yerde yaşıyoruz. İklim değişikliği fiziksel varlıkları tehdit ediyor. Aşırı hava olayları üretimi ve tedarik zincirlerini kesintiye uğratıyor. Doğa kaybı, su stresi ve kaynak kıtlığı şirketlerin maliyet yapısını değiştiriyor. Jeopolitik gerilimler enerji ve hammadde güvenliğini yeniden tanımlıyor.

Üstelik listeye yeni başlıklar ekleniyor. Yapay zekânın enerji ve su tüketiminden işgücü üzerindeki etkilerine, veri güvenliğinden yönetişime kadar yatırımcının değerlendirmesi gereken alan genişliyor.

Bugün, yatırım dünyasında giderek daha önemli hale gelen bir kavram var: Sorumlu yatırım. Principles for Responsible Investment (PRI)’ın hikâyesi 2005 yılında dönemin BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın dünyanın en büyük kurumsal yatırımcılarından 20’sini bir araya getirmesiyle başladı.

Amaç şu soru üzerinden tanımlandı: Finans dünyası yatırım kararlarını verirken çevresel, sosyal ve kurumsal yönetişim konularını neden yeterince dikkate almıyor?

Yaklaşık bir yıl süren çalışmaya varlık sahiplerinin yanı sıra yatırım yöneticileri, akademisyenler, hizmet sağlayıcılar ve sivil toplum temsilcileri katıldı. Sonunda ortaya altı maddelik Principles for Responsible Investment çıktı. Sorumlu Yatırım İlkeleri, 27 Nisan 2006’da New York Borsası’nda Kofi Annan tarafından dünyaya duyuruldu.

İlk imzacılar 16 ülkeden, 2 trilyon doların üzerinde varlığı temsil ediyordu. Annan’ın o gün yaptığı tespit aslında bugün de geçerliliğini koruyor: Finans küresel ekonomiyi besliyor, ancak yatırım kararları çevresel, sosyal ve yönetişimle ilgili gerçekleri yeterince hesaba katmıyordu.

Aradan 21 yıl geçti. Bugün PRI, 90’dan fazla ülkede 5 bini aşkın imzacıya ulaşmış........

© Ekonomim