Hukuk Alanında Yapay Zeka: Hataların Bedelini Kim Ödeyecek?
Diyelim ki işlemediğiniz bir suç yüzünden 10 yıl hapis cezası aldınız. Ancak bu kararı bir hakim değil yapay zeka ile eğitilmiş bir robot mahkeme salonunda okudu. Bu hatanın sorumluluğu kimde? Ya yapay zekaya da rüşvet kabul eder veya adam kayırma yaparsa ne olacak? Bu hataların sorumluluğunu yapay zekayı geliştirenlere mi yükleyeceğimiz hususundaki tartışmalar hala net bir cevaba ulaşamadı. Hukuk kesin hükümler üzerine kuruluyken yapay zeka ise olasılıklarla çalışır. Bu tezatlığın hukuku geliştirip geliştiremeyeceğini ise yakın gelecekte göreceğiz. Bu yazıda yapay zekanın hukukla nasıl dönüşüme uğrayacağını ve şimdiye kadar hangi aşamaya gelindiğini anlatacağım. Öncelikle yapay zekanın göz ardı edilemeyecek birkaç sorunundan bahsedelim.
Yapay Zeka Kusursuz Değil
ChatGPT ve Gemini gibi günlük hayatta kullandığımız büyük dil modellerinin bir dediği diğerini tutmayabiliyor. Bazen halüsinasyon olarak bilinen, gerçekte olmayan bilgiler sunuyor bazen ise cevapları çelişiyor. Her ne kadar şirketler bu sorunları gidermek için çabalasa ve çalışmalarına devam etse de bu problemler yapay zeka ile şu an özdeşleşmiş durumda. Bu tutarsızlıklar sürerken yapay zekanın hukuk alanında kullanılması ise sorunlara yol açabilir. Kara kutu olarak adlandırılan bir başka sorun ise yapay zekanın mahkemelere hazır olmadığının en büyük göstergesidir. Bu sorun büyük dil modeline aynı istemi veya soruyu yazdığınızda olasılıklar zinciri ile çalışan modelin size farklı cevaplar sunmasıdır. Hukukta kararların gerekçelendirilmesi ve net bağlamlara oturtulması önemlidir. Bu tutarlılık kara kutu sorunu nedeniyle büyük dil modellerinde tam olarak bulunamıyor. Devasa bir veri havuzunda farklı kelime seçimi olasılıklarını birleştirerek çalışan modeller milyarlarca farklı cevap üretebilir. Bu nedenle ChatGPT’ye bir sanığın suçluluğu sorulursa, aynı kanıtlar ve savunmalar sunulsa dahi sonuç farklı olabilir. Bu nedenle yapay zekanın günümüzde bulunduğu aşamada hukukta kesin özne olarak uygulamaya başlaması mümkün görünmüyor.
Evet, günümüzde hukuk alanında yapay zeka kendi başına destek olmadan karar verecek yetkinlikte ve potansiyelde değil. Fakat, bu onun etkili bir araç olabileceği gerçeğini değiştirmiyor. Net bir verinin bulunmaması ile birlikte farklı araştırmalar, ABD’de avukatların @ ila p’inin yapay zekayı........
