ABD-Çin büyük güç rekabeti ufukta daha çetin günlere gebe…

Geçtiğimiz hafta Çin Devlet Başkanı 11 yıl aradan sonra ilk kez ABD’yi ziyaret etti. İki lider devlet başkanları seviyesinde sekizinci kez buluştu. Trump ve Şi’nin bundan önceki görüşmelerinin beşi Trump’ın birinci başkanlık dönemi olan 2017-2021 yılları arasında gerçekleşmişti. Geriye kalan üç görüşmenin ise Trump’ın ikinci başkanlık döneminin ikinci yılı henüz dolmadan yapılmış olması iki ülke arasındaki büyük güç rekabetinin geldiği noktanın ciddiyetine ilişkin güçlü emareler barındırıyor. Son ziyareti “diplotainment”, yani İngilizcede diplomasi ve eğlence kelimelerinden türetilen yeni bir kelimeyle betimleyen Batı medyası ise iki ülkenin hiçbir alanda somut anlaşmalara varamadığını ve zirvenin yalnızca bir halkla ilişkiler faaliyeti ve gösterişten ibaret olduğunu yazdı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın ilk başkanlık döneminde Çin’e dönük politikaları, bugünkünden çok daha sert; baskı ve tavizlere dayalıydı. Bir önceki Başkan Biden döneminden devralınan gümrük vergileri ve tarifeler aracılığıyla tırmandırılan mevcut ticaret savaşı, giderek daha da körüklendi. İkinci dönemde ise tarifelerdeki indirimlerle ticari ilişkilerde göreceli olarak karşılıklı yumuşatma yoluna gidildi. Ancak tüm bu yumuşama görüntüsüne rağmen Pekin-Washington ilişkilerinde gelecek dönemde çok sert rüzgârların eseceğini öngörmek için eskisinden çok daha fazla sebep ve başlık var.

Geçtiğimiz hafta Washington’daki son buluşmada da ticari alanda kısmi bir ilerleme sağlandığı gözlense de, aynısını iki güç arasında yeni ve belki de en muhtemel rekabet kalemi haline gelen yapay zekâ konusunda söylemek mümkün değil. Zira mevcut askeri doktrinler, küresel jeopolitik ve finansal sistem üzerinde her gün artan etkisi ve teknolojik üstünlüğü belirleyen yeni bir fenomen olmasıyla, ABD-Çin arasındaki büyük güç rekabetini dönüştüren bu alan, gelecek dönemde sadece iki ülke ilişkilerini değil, tüm dünyayı küresel ölçekte etkileyecek nitelikte. Trump yönetiminin yapay zekâ konusunda Çin’i de içine alan küresel bir........

© Yeni Şafak