Eylül ayında patlak veren fon krizi, Türkiye’de son yıllarda kurulan finansal mimarinin çelişkilerini görünür hale getirdi. Sermaye Piyasası Kurulunun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fon tasfiye sürecine alındı. Bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyordu. Son olarak, bu fonların tasfiye sürecinin nasıl şekilleneceği üzerine çalışılıyor.

Konu siyasi, finansal ve ekonomik boyutlarıyla geniş biçimde tartışılıyor. Devam eden soruşturmalar da siyasi bağlantılar ve fon yönetimi pratikleri açısından önemli. Krizin ölçeği ise fon sektörünün neden bu kadar hızlı büyüdüğünü ve bu büyümenin hangi ekonomi politikaları içinde gerçekleştiğini de tartışmayı gerektiriyor. Bu açıdan fon krizi, 2021-2023 para politikası deneyinden 2023 sonrası programa uzanan bir kriz yönetimi zinciri içinde ele alınabilir. Bu süreci “kriz yönetiminin krizi” olarak adlandırmayı öneriyorum.

Bir kriz yönetiminden diğerine

2021-2023 para politikası deneyi, düşük faiz politikasını sürdürebilmek amacıyla kredi, döviz piyasası ve banka bilançolarına yönelik müdahalelerin giderek genişletildiği bir dönemdi. Kur Korumalı Mevduat (KKM) da bu dönemde ağırlaşan kur baskısını yönetmenin temel araçlarından biri haline geldi.

2023 seçimlerinden sonra başlayan zorunlu politika değişikliği, faiz artışlarıyla birlikte önceki dönemde oluşturulan müdahale mekanizmalarından kontrollü çıkışı hedefledi. KKM küçültüldü, politika faizi yükseltildi ve tasarrufların dövize yönelmesini sınırlamak amacıyla TL finansal varlıkları destekleyen makroihtiyati düzenlemeler uygulandı.

TCMB'nin 2025 Faaliyet Raporu bu süreci “KKM hesaplarının kademeli ve kontrollü biçimde sonlandırılması” olarak tanımlıyor (s. 28). Rapora göre Ağustos 2023'te 143 milyar dolara ulaşan KKM bakiyesi 2025 sonunda sıfıra yakın düzeylere geriledi.

Bu süreç yeni bir finansal yapı oluşturdu. Yüksek enflasyonun devam etmesi, tasarrufların reel değerini koruma arayışını canlı tutarken, tasarrufların TL içinde tutulması yüksek faiz ve TL cinsi finansal araçların cazibesinin artırılmasını gerektirdi. Fonların hızlı yükselişi işte tam bu ortamda gerçekleşti.

Fon ekonomisinin yükselişi

TCMB'nin Kasım 2025 Finansal İstikrar Raporu verilerine göre toplam fon büyüklüğü 10 trilyon TL'ye, menkul kıymet yatırım fonları 7.3 trilyon TL'ye ulaşmıştı (s. 19). Serbest fonların büyüklüğü yaklaşık 5........

© Evrensel