Türkiye kendi emisyon ticaret sistemini (ETS) hâlâ operasyonel hale getiremedi. Neden? İklim Kanunu ancak Temmuz 2025’te yasalaştı. önce. Halbuki bugünün geleceğini yıllardır biliyorduk.

O gün artık geldi. Avrupa Birliği (AB) Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (Karbon Vergisi-SKDM) ile ilgili ilk düzenlemeyi 2022’de yaptı. Buna göre AB’de mukim ithalatçı firmalar demir çelik, çimento gibi ilk anda seçili bazı sektörlerde karbon vergisi uygulaması olmayan ülkelerden yaptıkları ithalat için AB sınırından girişte ek bir vergiye tabi olacaklardı. Amaç, AB’de uygulanmakta olan karbon fiyatını ödeyenle ödemeyeni eşitlemek, olası bir ticaret kaymasını sınırlandırmaktı

Konu ile ilgili olarak 2023’te ithalatçı firmalara mali sonucu olmayan bir raporlama yükümlülüğü getirildi. Uygulama ile hususlara açıklık getiren düzenleme Aralık 2025’te çıktı. Karbon Vergisi uygulamasının ise 1 Ocak 2026 itibariyle başlatılacağı da çoktan kararlaştırılmıştı. Arada ithalatçı firmaların 1 Ocak 2026 itibariyle tahakkuk edecek vergiyi bir yıl sonra ödemeye başlayabileceklerine ilişkin bir erteleme bile getirildi ama mali yükümlülük takvimi değişmedi.

Şimdi işte o gün artık geldi. Hazırlıklar tamam, uygulama bu hafta başlayacak. Ama doğrusu ya, 2022’den beri beklediğimiz bu uygulama farklı bir ortama denk geldi. 2025 başında Donald J. Trump ikinci kez ABD Başkanı olarak göreve başladı. 2025’te küresel politika tartışmalarının odağı Trump’ın tarife savaşları oldu. Ne oldu? Dış ticaret açısından belirsizliklerin yoğunlaştığı, kartların yeniden karıldığı bir dönem başladı.

Türkiye açısından baktığınızda 2026’da bir yandan AB’nin Karbon Vergisi uygulaması, öte yanda ise Trump’ın keyfi tarife değişiklikleri tartışması olacak. Bir nevi, çifte riziko ortamı Türk firmaları açısından baktığınızda. Halbuki biz AB’nin SKDM uygulamasına hazır olacaktık bir tek. Şimdi ortalık iyice karıştı.

Dünyanın toplam ithalatının ülke bazında dağılımına bakarsanız. AB’nin toplam ithalat içindeki payı yüzde 22,5 civarında. Buna bir de Birleşik Krallık’ı eklersek yüzde 25 oluyor. Amerika ise dünya ithalatının yüzde 10’unu tek başına gerçekleştiriyor. Şimdi ihracat maliyetlerinin arttığı, işlerin sarpa sardığı pazarlar neredeyse yüzde 40’a varıyor. Buralara Türkiye toplam ihracatının yaklaşık yüzde 60’ını gönderiyor.

Karbon salımı yüksek ürünler ise AB’nin karbon vergisi uygulamasından özellikle etkilenecek. AB’ye ihracatımızın........

© Ekonomim