Cumhuriyet’in kadınlara açtığı eğitim imkanlarının kapıları, yalnızca bireysel başarı hikayeleri değil, ülkenin geleceğini inşa eden güçlü bir dönüşüm yarattı. Anıtkabir’in şantiye şefi olan ilk kadın mühendis Sabiha Rıfat Gürayman’ ın hikayesi bu dönüşümün en anlamlı örneklerinden biridir. 8 Mart Dünya Kadınlar Günü yaklaşırken, Cumhuriyet’in bize açtığı yolları düşünmeden edemiyorum. Çünkü bugün bir kadın mühendis olarak sahada çalışabiliyor, şehirlerin geleceği üzerine söz söyleyebiliyorsam bunun ardında büyük bir dönüşümün mirası var. O mirasın en güçlü sembollerinden biri ise Cumhuriyet’in kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün kadınlara açtığı eğitim ve meslek kapılarıdır. Bu kapılardan geçen kadınlardan biri de Türkiye’nin ilk kadın inşaat mühendislerinden biri olan Sabiha Rıfat Gürayman’ dır.

Sabiha Rıfat Gürayman, Cumhuriyet’in kadınlara sağladığı eğitim fırsatları sayesinde mühendislik okuyabilen ilk kuşak kadınlardan biriydi. O dönem için bu sadece bir eğitim tercihi değil, aynı zamanda toplumsal bir devrimdi. Gürayman, ilerleyen yıllarda Türkiye’nin en önemli simgelerinden biri olan Anıtkabir inşaatında şantiye şefi olarak görev aldı. Onun için bu görev yalnızca mesleki bir sorumluluk değildi. Anlatılanlara göre bu projeyi, Atatürk ve Cumhuriyet’in kendisine sunduğu imkânlara karşı bir vefa borcu olarak görüyordu.

1940’lı yıllarda şantiyeler tamamen erkek egemen alanlardı. Bir kadının şantiyenin başında olması alışılmış bir durum değildi. Sabiha Rıfat Gürayman şantiyeye ilk geldiğinde bazı işçilerin onun gerçekten mühendis olduğuna inanmadığı anlatılır. Talimatlarını uygulamakta tereddüt edenler........

© Samsun Gazetesi