Google’ın yapay zeka destekli arama özelliği AI Overviews’un yaygınlaşması, haber sitelerinin arama trafiğinde düşüş endişesini büyütüyor. Türkiye’de etkisi henüz sınırlı ölçülebilse de yayıncılar, “tık” odaklı internet gazeteciliğinin ciddi bir dönüşüm baskısı altında olduğuna dikkat çekiyor.

Sabah eline telefonu alıp merak ettiği haberi Google’a birkaç kelimeyle yazan okurun karşısına artık çoğu zaman onlarca bağlantı değil, yapay zekanın hazırladığı kısa bir özet çıkıyor. Sorusunun yanıtını birkaç satırda alan okuyucu, haber sitesine tıklamadan aramayı kapatıyor. Dünyanın birçok ülkesinde giderek yaygınlaşan bu alışkanlık, haber kuruluşları için görünmez ama derin bir krizin habercisi. Peki Türkiye’de birkaç aydır kullanıma sunulmaya başlayan Google’ın yapay zeka destekli arama özellikleri, internet gazeteciliğinin trafiğini ne kadar etkiledi. Haber artık “tık” alıyor mu? İnternet gazeteciliği buna nasıl çözüm üretecek?

Google, yapay zeka destekli arama deneyimini ilk olarak 2023 yılında “Search Generative Experience (SGE)” adıyla test etmeye başladı. 2024’te “AI Overviews” adıyla yeniden markalanan sistem, geleneksel arama sonuçlarının üzerinde yapay zeka tarafından üretilen özet yanıtlarla kullanıcıların bilgiye erişim biçimini değiştirdi. Bu özellik, ABD başta olmak üzere birçok ülkede kademeli olarak yaygınlaştı ve 2024–2025 döneminde Avrupa ve diğer bölgelere genişledi. Türkiye’de ise Google’ın AI Overviews ve AI Mode özelliklerinin 2026 yılı itibarıyla kademeli olarak kullanıma sunulmaya başlandı.

Henüz Türkiye’de bu etkinin güncel bir verisi bulunmuyor ama dünyada durum farklı. Örneğin 51 ülkeden 280 medya yöneticisinin görüşlerini içeren Reuters Gazetecilik Araştırmaları Enstitüsü’nün raporuna göre dünya genelindeki medya yöneticileri, arama motoru yönlendirmelerinin üç yıl içinde yüzde 43 oranında düşeceğinden endişe duyuyor. Raporda, Google kaynaklı haber trafiğinin küresel ölçekte son bir yılda yaklaşık yüzde 33 gerilediği de yer alıyor.

Yapay zeka arama ve SEO platformu Authoritas tarafından yapılan araştırma İngiltere’de AI Overviews özelliğinin devreye girmesiyle yayınlarda masaüstünde tıklama oranında yüzde 47,5, mobil cihazlarda ise yüzde 37,7’lik bir düşüş olduğunu ortaya koydu. Veriler, 16-22 Nisan 2025 tarihleri ​​arasında, İngiltere’deki ana akım yayıncılar tarafından yayımlanan haberleri yansıtan bir dizi haber anahtar kelimesi ve ifadesi kullanılarak toplandı.

Dijital analiz şirketi Similarweb’in verilerine göre ise haber içerikli aramalarda kullanıcıların herhangi bir siteye tıklamadan aramayı sonlandırma oranı Mayıs 2024’te yüzde 56 iken Mayıs 2025’te yaklaşık yüzde 69’a yükseldi. Aynı dönemde haber sitelerinin organik trafiğinde yüz milyonlarca ziyaretlik düşüş yaşandığı belirtildi.

Google’ın yapay zeka destekli arama sonuçlarının haber siteleri üzerindeki etkisinin Türkiye’deki durumunu öğrenmek için medya temsilcilerinin görüşlerine başvurduk. Haber sitelerinin Google kaynaklı trafiklerinde ve tıklanma oranlarında değişim olup olmadığı, bu değişimin hangi araçlarla takip edildiği ve okuyucuların habere erişim biçiminde son dönemde bir farklılık yaşanıp yaşanmadığı sorularını yönelttik.

Görüşlerine başvurduğumuz editör ve yöneticiler, genel olarak yapay zeka destekli arama sonuçları ve platform algoritmalarındaki değişimlerin haber trafiği üzerinde baskı oluşturduğunu, özellikle tık odaklı içerik ve SEO merkezli yapıların (Google aramalarından trafik çekmeye odaklanan içerik modeli) daha fazla etkilendiğini ifade etti. Buna karşılık bazı yayınlar, güncel haber ağırlıklı üretim ve alternatif dağıtım kanalları sayesinde etkilerin daha sınırlı kaldığını belirtti. Bazılarıysa düşüş yaşamadıklarını kaydetti. Ayrıca sosyal medya platformlarındaki algoritmik değişimlerin de en az yapay zeka kadar belirleyici olduğu vurgulandı.

EVRENSEL GAZETESİ: TRAFİK KAYBI KAÇINILMAZ

Evrensel Gazetesi İnternet Editörü Mehmet Özer, Google’ın yapay zeka destekli arama sonuçlarının Türkiye’de henüz tam anlamıyla yaygınlaşmadığını ancak buna rağmen haber siteleri üzerindeki etkilerinin şimdiden hissedildiğini söylüyor: “Google’ın yapay zeka destekli arama sonuçları ABD gibi ülkelerde daha önce yayına alındı ancak Türkiye gibi ülkelerde henüz tam olarak yaygınlaşmış değil. Algoritma değişikliklerinin yapıldığı dönemlerde ziyaretçi sayılarımız olumsuz etkileniyor. Yapay zeka destekli arama sonuçlarının yaygınlaşmaya başlaması ve kullanıcıların da bu sonuçlara yönlendirilmesiyle birlikte, sadece Evrensel’in değil birçok haber sitesinin trafiğinde çok ciddi düşüşler yaşanması kaçınılmaz.”

Özer, SparkToro ve Similarweb verilerine atıf yaparak Google aramalarının büyük kısmının tıklamaya dönüşmeden sonuçlandığını, yapay zeka özetlerinin bu eğilimi daha da güçlendirdiğini belirtiyor. Trafik analizlerini Google Analytics, Search Console ve Yandex Metrica üzerinden yaptıklarını söyleyen Mehmet Özer, kullanıcı davranışlarında da yapısal bir değişim olduğunu ifade ediyor. Sosyal medyayla başlayan “haberi yüzeysel tüketme” alışkanlığının, yapay zeka özetleriyle daha da derinleştiğini vurguluyor.

Özer ayrıca yapay zeka sistemlerinin içerikleri “standartlaştırılmış ve sadeleştirilmiş” bir dile dönüştürme riskine dikkat çekerek, Evrensel’in ‘sınıf temelli’ politik haber perspektifinin bu süreçte görünmezleşebileceğini de vurguluyor: “Yapay zeka modelleri sözde ‘politik olarak tarafsız’ ama gerçekte egemen sistemle uyumlu bir dille programlanmış durumda. Evrensel’in sınıf temelli perspektifi ve emekten, ezilenden yana duruşu, Gemini’nin özetleme süzgecinden geçtiğinde aynılaştırılma, nesneleştirilme ya da tamamen yok sayılma riskiyle karşı karşıya.”

Trafik kaybının yalnızca ziyaretçi sayısıyla sınırlı olmadığını belirten Mehmet Özer, reklam gelirleri ve Basın İlan Kurumu kriterleri açısından da ciddi........

© Journo