We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Enflasyonu hedefle, gerisine karışma!

2 5 33
22.09.2021



22-09-2021 07:34

Dünyanın her yerinde enflasyon genellikle merkez bankaları tarafından kontrol edilmeye çalışılır. Enflasyonu kontrol etmeye yönelik olarak çeşitli politikalar kullanılır. Bu politikaların başında faiz oranlarının değiştirilmesine dayanan para politikası gelir. Para politikası yanında, para arzının kontrolü, arz-yönlü politikalar, maliye politikası ile ücret kontrolleri de kullanılmaktadır. Bu yazımızda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından 2002-2005 yılları arasında örtük, 2006 yılından itibaren de açık bir biçimde uygulamaya konulan “Enflasyon Hedeflemesi Rejimi”ni çeşitli yönleriyle değerlendirmeye çalışacağız. Bunun için önce TCMB kaynaklarını(1) kullanarak bazı soru ve cevaplarla bu rejimi ana hatları ile açıklamaya çalışacağız.

Soru: Enflasyon hedeflemesi rejimi nedir?

Cevap: Enflasyon hedeflemesi rejimi, para politikasının fiyat istikrarını(2) sağlamaya ve sürdürmeye yönelik olarak kurumsallaştığı modern bir stratejidir. Bu rejim altında örneğin %5 gibi sayısal bir enflasyon hedefi belirlenir ve bu hedef kamuoyu ile paylaşılır. Merkez bankası para politikası araçlarını belirlenen enflasyon hedefine ulaşmak için kullanır. Bu rejim altında merkez bankasının temel politika aracı kısa vadeli faiz oranlarıdır.

Enflasyon hedeflemesi rejiminde karar alma sürecinde kurumsallaşmayı sağlamak ile merkez bankasının gelecekteki enflasyona ilişkin öngörüleri son derece önemlidir. Merkez bankası, enflasyonun gelecekteki seyrini öngörebilmek ve ona göre de gerekli faiz oranı değişikliklerini yapabilmek için geniş bir bilgi setinden yararlanır. Bu politikanın başarısında beklentileri iyi yönetmek ve etkin bir iletişim politikası uygulamak gerekir.

Bu rejim dünyada ilk defa 1989 yılında Yeni Zelanda tarafından uygulanmış ve daha sonra çok sayıda (30’a yakın ülkede) ülkede para politikası stratejisi olarak benimsenmiştir.

Soru: Bu rejimin uygulanabilmesi ve başarılı olabilmesi için herhangi bir ön koşul var mıdır?

Cevap: Bu rejimin uygulanabilmesi ve başarılı olabilmesi için her şeyden önce, fiyat istikrarı amacına sıkı bağlılık gerekir. Bu bağlılık gerekli koşuldur ancak yeterli değildir; merkez bankası “bağımsız(3), hesap verebilir ve güvenilir” bir merkez bankası olmak zorundadır. Ayrıca finansal sistemin temellerinin güçlü olması, sağlam bir bankacılık sektörü ile para, sermaye ve döviz piyasalarının gelişmiş olması gerekir. Bunların yanında düşük mali baskınlık(4) ve teknik altyapının varlığı da diğer ön koşullardır.

Soru: Bu rejimin olumlu ve olumsuz etkileri nelerdir?

Cevap: Olumlu etkileri arasında, ekonomide yüksek enflasyon ve arkasından durgunluk gibi döngüleri önlemesi, enflasyon beklentilerini azaltması, açıklık ve yüksek enflasyonun yaratacağı maliyetleri azaltması gibi etkileri sayabiliriz. Buna karşılık, büyümeyle çatışması, uzun süreli durgunluk yaşayan ülkelerde olduğu gibi bazı ekonomilerde enflasyona gereksinim duyulması, esnek olmaması ve ekonominin........

© İleri Haber


Get it on Google Play