Öyle bir değersizleşme sürecinden geçiyoruz ki, bir zamanlar bize doğal gelen sözcükler bile yabancı gelebiliyor... Örneğin yarın verilecek olan Nobel edebiyat ödülleri için açılan bahisler, borsa gibi sürekli değişen isimler… 

Bu topraklarda bahis ve borsa deyince kaç kişinin aklına edebiyat gelir ki, buralarda konuşulan tek şey para, para, tekrar para. Her vesile ile para. 

Siyasi manipülasyonlar para için, hukuk para için, sağlık da dönen oyunlar para için, tv dizilerinde temel konu pahalı bir ev üzerinden üretilen horlama, eziklik... Korkudan senaryo da mı yazılamıyor acaba, bu kadar sığ olduğumuza inanmamak istemiyorum. 

Paraya kilitlenme Türklerin düş gücünün komşusu    ile sınırlı olması ile mi ilgili, toplumsal değer üretemememiz ile mi ilgili, devletin sosyal olmamamız ile mi ilgili bilmiyorum ama gelinen nokta hüzün verici oldu... 

Neyse edebiyata dönecek olursak, bu yıl bahisçiler iki ismi öne çıkarıyor: Kanadalı şair -yazar Anne Carson ve Çinli yazar Can Xue, onları ise her yılın kaybedeni Murakami izliyor. 

Her yıl olduğu gibi ödülün arifesinde tahmin oyunlarına başlayan bahisçilere inanacak olursak, 2026 Nobel Edebiyat ödülünü için bu iki güçlü kadın arasında gidip geliniyor. 

Ancak şunu da belirtmek gerek bu iki isim hemen her yıl bahisçiler tarafından gündeme getiriliyor zaten, bu yılki fark ilk sıralara çıkarılmış olmaları. Bir de şunu unutmamak gerekiyor özellikle edebiyat komitesi sağ gösterip sol vurmayı, şaşırtmayı seviyor. 

Uxe 1953 doğumlu; Dante, Kafka, Borges uzmanı olarak biliniyor, Türkçeye çevrilmiş kitapları arasında Dikey Devinim,  Yalinayak Doktor ve Beş Baharat Sokağı öne çıkıyor. 

Çin ‘in avangard  yazarları  arasında önemli bir yer tutuyor. 

Kanadalı Anne Carson,1950 Toronto doğumlu. En sevilen romanı 'Kırmızının Otobiyografisi' ve 'Kocanın Güzelliği :29 Tangoda Kurgusal Bir Deneme’ bizde Metis yayınları arasında çıktı. Carson ‘un Antik Yunancadan yaptığı çeviriler de çok önemseniyor, 

Bu isimleri Thomas Pychon, Cristina Rivera, Lidia Jorge,Jamaica Kincuid, Toibin, Deborah Levy, Ghosh vb. gibi birçok yazar izliyor. 

Malumunuz olduğu gibi Nobel komitesinin resmi aday listesi yok, isimler  gizli tutuluyor. Akademi cinsiyet ve coğrafya dengesine de önemi veriyor. Geçen yıl ödül Macar bir erkek yazara verildiği için bu yıl Avrupalı olmayan bir kadına verileceği varsayımı öne çıkıyor. 

Bahisçilerin dışında bir de ulusal destekçiler var, örneğin Birleşik Arap Emirliiği'nin Sesi Suriyeli şair Adonis'i, Libyalı romancı İbrahim el-Koni’yi gündeme getirirken, Orta Asya Zaman Özbek yazar Hamid İsmailov öneriyor, Boston Golebe ise Stephen King'i. 

İngiliz bahis sitesi Ladbrokes da ise borsa gibi isimler saatlik değişiyor. 

Bunlar ödülü önemseyenler, 1,1 milyon dolarlık ödülü önemsemeyenler de var, örneğin Sartre reddetmişti, Annie Ernaux ‘da verdiği söyleşilerde istemediğini söylemiş  

Kazanınca da ‘istemem yan cebime' misali   almıştı, William Faulkner 1949"da "Mississipi'de bir cenaze kadar uzun ve sıkıcı" demiş ödül töreni için... Bunların dışında izleyebildiğim kadarı ile hiçbir ülke basını (Türkiye dışında) ödülü alan yazar için ‘Nobelli' diye bir ibare kullanmıyor, ismi ile yetiniyor. 

Murakami: Yeni arkadaşım Harry Styles 

Ödül için sürekli aday gösterilip bir türlü alamayan Haruki Murakami onu yazmayı bırakma noktasına getiren uzun bir hastalıktan sonra ayağa kalkmış ve çok ender verdiği söyleşilerden birini İngiliz Times'a vererek içini dökmüş. 

Murakami uzun bir süredir onu hayatta tutan iki şeyi yapamıyordu: Yazmak ve........

© T24