Gençliğimde İslam modernistleriyle alakalı Ahmet Davudoğlu’nun Dini Tamir Davasında Din Tahripçileri kitabını okumuştum. Kitap, Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi’nin Mevkıfu’l-Akl ve’l-İlm ve’l-Âlem kitabının bir hülasası ve zübdesi sayılabilir. Kitabı yeniden okumak için bir kez daha edindim. Lakin kitabın üslubu bana biraz yabancı, ağdalı ve keskin geldi. Bununla birlikte geçmişte bir boşluk doldurduğu da bir gerçek. Modernistler hakkında bir ölçü ve fikir veriyordu.

Geçmişte bu tarz ender kitaplar yayınlanmıştır. Bunlardan birisi Muhammed Hüseyin’in Çağdaş Edebiyatta Milli Akımlar adlı eseridir. Bu eser de modernist rüzgarları derinlemesine incelemiştir. Oryantalistlerin İslamı milli sınırlara hapsetme ve tahsis etme meyanındaki görüşlerini tetkik etmiştir. Hind İslamı, Türk İslami gibi kavramların ötesine geçmiş ve İslam alemini birbirine yabancılaştırma proje ve girişimlerine parmak basmıştır. Sir Hamilton Alexander Roskeen Gibb’in "Whither Islam?"adlı eserinden tezini destekleyecek alıntılar yapmıştır.

Onun bıraktığı yerden Ebu’l Hasan en Nedevi gibi şahsiyetler aynı doğrultuda tahlillere devam etmişlerdir. Bununla birlikte İslam’ın mayası olarak Ebu’l Hasan en Nedevi bilhassa Arap unsuruna dayanmış ve ona fevkalade önem vermiştir. Bu Arapçılık değil belki Araplarda gizli İslam mayasını ortayla çıkarma gayretidir. Araplara özel bir yer vermiştir. Arapların ihyasının İslam’ın ihyasına köprü........

© Risale Haber