Akçaabat Fatih dershanemizdeki çarşamba derslerimiz yazın sıcağına rağmen, ara vermeden devam ediyor. Geçen haftaki dersimizde, bir mevzuya bakmak için, Münazarat'ı kütüphanede aramış fakat bulamamıştık. Sonraki derse katılan vakıf Resul kardeş, kütüphanenin karışık bölgelerinden birkaç tane ortaya çıkardı. Ama sitemimizden de nasibini aldı. O da bizden bir takım Osmanlıca külliyat alma sözü aldı, ödeşmiş olduk.

Üstadın Birinci Said Dönemi eserleri "Eski Dönem Eserleri" ve "Asâr-ı Bediyye" isimleri ile çeşitli yayınevlerinde basıldı. Üstadı tam anlamıyla tanımak ve anlamak için, mutlaka periyodik okumalarımızın arasında olması gereken bu eserler, hem özel kütüphanelerimizde hem de derslerde görünür yerlerde olması elzem.

Aslında ders okurken Münazarat'ta aradığımız yer, "esas-ı insaniyet olan cüz'i ihtiyari" cümlesiydi. Bunu umumi derste de bahse konu edince, arkadaşlar bu cümleyi, eski ve eksik baskılı Münazarat'ta aramışlar, hâliyle bulamamışlar. Halbuki bu kısım, yeni ve tam baskılı Münazarat'ta veya "Asâr-ı Bediyye"deki Münazarat'ta geçiyor. "Esas-ı insaniyet olan cüz'i ihtiyari" meselesi, biraz değil; epeyce dikkatimi çekti.

Bu cümle, hürriyet mevzusunun ferd, devlet ve din üzerinden tanımı, tarifi ve zaruretinin ve faydalarının işlendiği; üstadın her dönemde takip ettiği Medreset'üz Zehra'nın fizibilite raporunun anlatıldığı Münazarat'ın baş taraflarında "Meşrutiyet neyi temin eder?" mealindeki sualin cevabında geçiyor.

Üstad, meşrutiyet için "Onların aralarındaki işleri istişare iledir, mealindeki Şura Suresinin 38. Âyetinin tecellisidir." dedikten sonra, meşrutiyetin on beş kadar menfaatini sayıyor.

Meşrutiyet, hayat için kuvvete bedel haktır, diyor. Kalbi marifet, lisanı muhabbet, aklı da kanundur, diye devam ediyor. Yine devamında meşrutiyet için, herkesi bir padişah hükmüne getirir, dedikten sonra da "Esas-ı insaniyet olan cüz'i ihtiyarı temin eder, azad eder; siz de camid olmaya razı olmayınız."diyor.

Üstad, hiçbir dönemde kendi camid olmadığı gibi, kendi talebelerinin veya hizmetkârlarının da camid olmasını istememiş.........

© Risale Haber