menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Μια ζωή ιστορία: ο εμβληματικός Αριστείδης Μανωλάκος

41 84
21.02.2026

O Α. Μανωλάκος γεννήθηκε λίγο πριν την κατοχή. Από τα μέσα της δεκαετίας του ‘50, πριν την ενηλικίωση του, συγκροτείται και το πολιτικό υποκείμενο Μανωλάκος. Οχτώ δεκαετίες αγώνας αδιάκοπος. Ασκητής και μαχητής μαζί. Σε όλη τη νεότερη και σύγχρονη ιστορία της ελληνικής Αριστεράς.

Δι’αυτής, στην ιστορία της ίδιας της χώρας από το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα ως σήμερα. Την περίοδο της μετεμφυλιακής «καχεκτικής δημοκρατίας», της δικτατορίας, της διάσπασης του ΄68, της χούντας και της εξορίας, της Μεταπολίτευσης, της «Αλλαγής», της ελληνικής κρίσης, και της πορείας της Αριστεράς από την εξουσία στην απαξίωση. Όλα!

Σκεφτείτε τι είδε, τι έζησε, τι κατάλαβε ο Μανωλάκος. Θα πει κανείς ότι δεν είναι ο μόνος που έζησε όλες αυτές τις στιγμές. Σωστά. Είναι όμως από τους ελάχιστους που τις έζησε έτσι, μετασχηματίζοντας με ακαταγώνιστη μαεστρία την εμπειρία του σε γνώση. Σε «αδογμάτιστη» διάνοια. Είχα καιρό να ακούσω αυτό το «μη δογματικός» που είπανε για το Μανωλάκο στην κηδεία του. Παλιά το «αδογμάτιστος» ήταν κομβικό για την κατανόηση ενός συγκεκριμένου τύπου κομμουνιστικού ήθους. Πλέον, το «αδογμάτιστος» δε λέει τίποτε στους νεότερους. Σημεία των καιρών… Προσοχή όμως: αδογμάτιστος δεν σημαίνει εν γένει διαλλακτικός. Ο Μανωλάκος, στον σκληρό του αξιακό πυρήνα, ήταν άκαμπτος. Ήταν όμως κατεξοχήν διαλεκτικός: άνθρωπος της σύνθεσης. Την διαλεκτική τέχνη δεν την άφηνε όμως στην τύχη της. Τίποτε δεν άφηνε στην τύχη του.

Μια φορά στον Ασωπό, στο χωριό του, του είχα πει ότι η διαλεκτική του πάει περισσότερο προς Χέγκελ παρά προς Μαρξ και με κοίταξε αμήχανα. Με εκτιμούσε........

© news247