TÜİK’in enflasyon hesaplamasına olan güvensizlik apayrı bir konu. Ama bir de bu hesaplamanın nasıl yapıldığının tam olarak bilinmemesinden kaynaklanan yanlış yorumlar var. Akaryakıt, bu konuda en dikkat çeken örnek. Akaryakıttaki zam ve indirimlerin TÜFE’ye yansımasının nasıl olduğu iyi bilinmediği için çoğu kez yanlış yorumlara rastlanıyor. Hele hele akaryakıt fiyatları savaş yüzünden çok dalgalanınca bu tür yorumlar daha da arttı.

Bir kere TÜFE hesaplamasında şöyle bir temel ilke var:

“Bütün mal ve hizmetler için ayın belli bir günündeki fiyatlar değil, ayın ortalamasındaki fiyatlar karşılaştırılır.”

Dolayısıyla herhangi bir ayın belli bir günündeki, örneğin sanıldığı gibi son günündeki fiyatla bir sonraki ayın son günündeki fiyat kıyaslanmaz.

TÜFE’de belli kalemler için her gün, bazıları için haftada bir, bazıları için iki haftada bir fiyat derlenir. Sonra bu fiyatların aylık ortalaması bulunur ve bu ortalama bir önceki ayın ortalamasıyla kıyaslanır. Kira ise ayda bir kez derlenir.

Akaryakıt ve enflasyon

Petrol ürünleri grubunda motorine dünden geçerli olmak üzere 3,60 lira zam geldi. Bu zammın geleceği zaten günler öncesinden belliydi; çünkü motorinden eylül ayında 3 lira ÖTV alınmaya başlanacaktı, ÖTV’den de yüzde 20 oranında, yani 60 kuruş KDV alınacağı için toplamda 3,60 lira zam yapılacaktı.

Motorindeki ÖTV kaynaklı zam takvimi yeni bir düzenlemeye gidilmediği takdirde zaten yıl sonuna kadar belli. Motorine her ay ÖTV KDV olarak 3,60 lira zam gelecek.

Motorine 1 Eylül’de 3,60 lira zam yapılacağı kamuoyuna yansıyınca ağırlıkla........

© Ekonomim