Bilindiği üzere 30.07. 2022 Cumartesi günü fındık fiyatı alan desteği dâhil edilerek 54 Lira olarak açıklandı. Açıklamaya göre alan bazlı, mazot ve gübre desteği de bu fiyata eklenmiştir. Bu açıklamadan iki gün sonra TMO tarafından alım fiyatları kamuoyuna duyurulmuştur. Buna göre Giresun kalite fındığın 53 Lira, levant kalite fındığın 52 Lira ve sivri fındığın 51 Lira olduğunu anladık. TMO'nun açıklamasında da alan bazlı, mazot ve gübre destek ödemeleriyle birlikte ortalama fiyatın 54 Lira olduğu da ifade edilmiştir.
2 lira (Dönüme 100 Kg. verime göre 1,84TL) dahi olmayan fakat 2 Lira olduğu öne sürülen destek payı dışarı çıkarılmalıdır. Çünkü fındık üreticinin çok küçük bir kesimi bu destekleri alabilmektedir. 50 randıman fındık teslimi üzerinden alım fiyatlarının 29.07.2022 tarihli kur üzerinden Dolar bazında fındık fiyatı şöyledir: TCMB.'nın efektif alış kuru 17,8814 olarak belirlenmiştir. Buna göre sırasıyla 2,96 Dolar, 2,91 Dolar ve 2,85 Dolar olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Bu köşede 24.08.2021 tarihinde Giresun Kalite olarak adlandırılan fındığa 27 Lira verildiği, bunun güncel karşılığının 3,16 Dolar olduğu yazılmıştı. Yani, 2022 yılında Dolar bazında Giresun fındığının üreticiden % 6,32 oranında daha ucuza alınacağı anlaşılmaktadır. Bu fiyatın, 2022-23 mevsiminde ihracat gelirinde ve kilo başına ihraç fiyatında aylara göre kesinlikle gerilemeye neden olacağı açıktır.
Nitekim 2021-22 yılının mevcut verileri bu öngörümüzü desteklemektedir. Ağustos ayının sonunda 2021-22 mevsimi verileri kesinleşince görülecektir ki, dolar bazında fındık fiyatı 2021 yılının Ekim ayından itibaren sürekli gerilemiştir. Her ne kadar “dalgalı kur” kavramının aldatmacası olsa da Liranın değer kaybının ortalama aylık % 4 oranında bir devalüasyona karşılık düştüğü açıktır. Bu devalüasyona bağlı olarak ithalatçıların Dolar bazında fındık fiyatını düşürecekleri de açıktır. Yani, ihracatçılarımız ihraç yapmıyor; ithalatçılar fındık ithal ediyor. Fiyatı, ithalatçı belirliyor. Bir de buna dâhilde alım yapıp, ihraç eden bildirgeci şirketin alım, fiyat ve ihraç politikasının yansımaları da hesap edildiğinde 2021-22 mevsiminde kilo başına ihraç fiyatı çok aşağılara inecektir. 2022-23 mevsiminin daha kötü olacağını şimdiden söyleyelim. Belki ayılanlar olur!
***
ABD'nin son 25 yılına ilişkin tüketici fiyat endeksi incelendiğinde ortalamasının yıllık % 2 civarında olduğu görülmektedir. Bu 25 yıllık zaman dilimi içinde zaman zaman % 4'e doğru tırmanırken bazen de %0'a kadar indiği yıllar bulunmaktadır. 2009 yılında ise %6 civarında gerçekleşmiştir. 2020 yılının son ayında % 2 civarında seyreden enflasyon 2021 yılının sonunda %7,5'a, 2022 yılının Haziran ayında %9,1'e ulaşmıştır. 2022 yılı aylık enflasyonu Ocak ayında % 7,5 iken Haziran ayında 9,1'e ulaşmıştır.Net olarak söylenecek bir başka husus da 2020 yılının ikinci çeyreğinde % 0 olan enflasyon 2022 yılının Haziran ayına kadar sürekli olarak artış göstermiştir. (Kaynak: tr.tradingeconomics.com/united-states/inflation-cpi, 06.08.2022)
***
Bu köşede son altı yılda yeri geldiğinde yazılmaktadır. Giresun tombul fındığını kastederek fiyatın 4 Dolar olması gerektiği dile getirilmektedir. Son iki yılda kamuoyunun bu fiyatı benimsediği görülmektedir.
Bu fiyat, uzun yıllar ortalamasına ve sapmaları da gözetilerek belirlenmişti. Dolar ülkesinde, her yıl ortalama % 2 oranında tüketici enflasyonu olduğu bilinmekle birlikte tarafımızdan göz ardı edilmekteydi. Üreticinin elinden ortalama 2,5 Dolar civarında bir fiyatla alınan fındığın, 4 Dolar fiyata oturmasını sağlamak üzere sürekli olarak fiyatın 4 Dolar olması gerektiği dile getirilmekteydi. Ancak, ABD'de 2020 yılının ikinci çeyreğinden itibaren sürekli artarak % 9,1 oranında yıllık tüketici enflasyonuna ulaşılmıştır. Önceki yıllar göz ardı edilse dahi son beş yıl içinde 2018 yılında 4 Dolarlık fındık fiyatının (yıllara göre sırasıyla) 4,08 Dolar, 4,16 Dolar, 4,47 Dolar ve 2022 yılında 4,88 Dolara ulaşacağı açıktır. Yani, 29.07.2022 Dolar kuruna göre Giresun Tombul fındığının en az 87,30 Lira olması gerekmektedir. Bu açıklamadan anlaşılacağı üzere bir maliyet hesabı içermemektedir. Tamamen; üreticinin gelirini koruma, ülkenin fındık ihracat gelirini artırma ve fındık birim fiyatının istikrarlı bir meblağa çıkarılmasını sağlama çabası olarak algılanmalıdır.
***
İhracatçının, ihraç miktarı üzerinden artışları ileri sürerek kendini başarılı saydığı; ziraat odaları yetkililerinin açıklanan fiyatı yeterli gördüğü; ticaret borsalarının belirlenen fiyatın olumlu olduğu yönündeki kabullerinden sonra ne söylenebilir ki! Yine de söyleyelim: Bu sezonda 300 bin ton iç fındık satılabileceği öngörüsüyle en fazla 1,500 milyar Dolar fındık ihracat geliri elde edilebilecektir. Ülkenin en az toplam da 600-900 bin dolar ihraç geliri kaybı olacaktır. İşte bu kaybın gerçekleşmesini sağlamak üzere fındık fiyatı 53 Lira olarak belirlenmiştir. Emeği geçenlere teşekkür mü edelim, yerelim mi bilmiyorum!

QOSHE - Fındık Fiyatı Neden Ucuz Belirlendi? - A. Dursun Yılmaz
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Fındık Fiyatı Neden Ucuz Belirlendi?

4 1 6
16.08.2022

Bilindiği üzere 30.07. 2022 Cumartesi günü fındık fiyatı alan desteği dâhil edilerek 54 Lira olarak açıklandı. Açıklamaya göre alan bazlı, mazot ve gübre desteği de bu fiyata eklenmiştir. Bu açıklamadan iki gün sonra TMO tarafından alım fiyatları kamuoyuna duyurulmuştur. Buna göre Giresun kalite fındığın 53 Lira, levant kalite fındığın 52 Lira ve sivri fındığın 51 Lira olduğunu anladık. TMO'nun açıklamasında da alan bazlı, mazot ve gübre destek ödemeleriyle birlikte ortalama fiyatın 54 Lira olduğu da ifade edilmiştir.
2 lira (Dönüme 100 Kg. verime göre 1,84TL) dahi olmayan fakat 2 Lira olduğu öne sürülen destek payı dışarı çıkarılmalıdır. Çünkü fındık üreticinin çok küçük bir kesimi bu destekleri alabilmektedir. 50 randıman fındık teslimi üzerinden alım fiyatlarının 29.07.2022 tarihli kur üzerinden Dolar bazında fındık fiyatı şöyledir: TCMB.'nın efektif alış kuru 17,8814 olarak belirlenmiştir. Buna göre sırasıyla 2,96 Dolar, 2,91 Dolar ve 2,85 Dolar olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Bu köşede 24.08.2021 tarihinde Giresun Kalite olarak adlandırılan fındığa 27 Lira verildiği, bunun güncel karşılığının 3,16 Dolar olduğu yazılmıştı. Yani, 2022 yılında Dolar bazında Giresun fındığının üreticiden % 6,32 oranında daha ucuza alınacağı anlaşılmaktadır. Bu fiyatın, 2022-23 mevsiminde ihracat gelirinde ve kilo başına ihraç fiyatında aylara göre kesinlikle gerilemeye neden olacağı açıktır.
Nitekim 2021-22 yılının mevcut verileri bu öngörümüzü desteklemektedir. Ağustos ayının sonunda 2021-22 mevsimi verileri kesinleşince görülecektir ki, dolar bazında fındık fiyatı 2021........

© Yeşilgiresun


Get it on Google Play