Kıbrıs Türk sosyal yaşamımızda bugün “Kadınlar Birliği” olarak genel anlamda isimlendirebileceğimiz dernekleşme ve organizasyonların ilk ne zaman başladığı sorusu, her yeni bilgiyle bizleri daha da geçmişe götürmektedir.

   Eski basınımızdaki araştırmalarımı yaparken “Lefkoşa Türk Hanımlar Cemiyeti Hayriyesi” adı altında bir derneğin kuruluşuna rastlıyorum. Yıl 1932. Bundan öncesinde Kıbrıs Türk sosyal yaşamında böyle bir “hayır kurumu-dernek” hayat buldu mu bilmiyorum ama sanırım bunun bir “ilk” olma ihtimali yüksek.

   Derlemeye başladığım konuyla ilgili haberler yorumlar arasında üç isme rastlıyorum. Kurucusu Ulviye Mithat, Beria Remzi ve Şaziye Nevres.

   Ulviye Mithat hanımla ilgili, 1998 yılında Hala’m Fatma Sezer Azgın’ın kaleme aldığı “Ulviye Mithat, Feminist Buluşma” kitabı aklıma geldi. Beria hanım ise SÖZ gazetesi sahibi Remzi Okan beyin kızı ve ilk kadın gazetecilerimizden. Şaziye Nevres Hanım hakkında maalesef bilgim yok. Lefkoşa Türk Hanımlar Cemiyeti Hayriyesi’nin kuruluşuyla ilgili ilk yazımızı sizlerle paylaşmadan önce, Fatma Sezer Azgın’ın söz konusu kitabında yer alan Ulviye Mithat biyografisinden bazı alıntılar yaparak bu yolculuğa başlamak istiyorum…

   “…1906 yılında Kastamonu’da doğdu. Annesi Fatma Nüzhet, şair Kazım Paşa’nın torunudur. Babası Kolağası Tecelli Bey, Yemen cephesinde şehit düştü. Güneş Tecelli’ye göre İstanbul Arnavutköy Koleji mezunudur. Çiğdem Tecelli ise Tarsus Amerikan Koleji’nden mezun olduğunu söylemişti. Kolej’den sonra İstanbul Büyük Postahane’de çalıştı… İstanbul’da Kıbrıslı tarih hocası Mithat beyle tanışıp evlendiler… Mithat beyle 1923 yılında evlenip Kıbrıs’a yerleşti. Mithat beyle 1935’te yayınlanan SES gazetesinde birlikte yazarlık yaptılar. 1935-37 yılları arasında SES’te ve 1937’de Rum kesiminde yayınlanan EMBROS gazetesinde yazılarını Türkçe ve İngilizce dilinde yazdı. Makalelerinde Kıbrıs kadınlığını daha ileri düzeye çıkaracak düşüncelerine yer verdi. Toplum içinde sosyal amaçlı derneklerin kurulmasına öncülük yaptı ve kurulanlarda aktif rol aldı… ilk araba kullanan kadınlarımızdandır. Mithat beyle evlilik ilişkileri bozulunca 1940’ta iki oğlunu yanına alarak Kıbrıs’ı terk etti… bir daha da ne Kıbrıs’a geldi ne de Kıbrıs’taki yaşantısından söz etti…”    

    “Lefkoşa Türk Hanımlar Cemiyeti Hayriyesi”nin kuruluşuyla ilgili ilk ve uzun haber-yorum, SÖZ gazetemizin 24 Ocak 1932 tarihli nüshasında yer aldı. Yazıyı kaleme alan ise lise talebelerinden H. Tahsin idi…

“SÖZ gazetesi, 24 Ocak 1932, syf: 5

L.T.H.C.H’nin teşekkülü münasebetiyle

   Memnuniyetle kaydetmek isterim ki son zamanlarda Lefkoşa Türk kadınlığı bazı münevver hanımların delâletiyle........

© Yeni Düzen