Mustafa Özgür Sancar yazdı…

Peru’daki başkanlık seçimleri bir hükümet değişikliğinin çok ötesinde sonuçlar doğurdu.

2026-2031 döneminde görev yapacak cumhurbaşkanını belirlemek için düzenlenen devlet başkanlığı seçimlerinin ikinci turu, 7 Haziran 2026 Pazar günü gerçekleştirildi.

Birinci tura oranla sağcı aday Keiko Fujimori ikinci turda farkı kapatmış olsa da durum dışardan gözüktüğünden daha farklı…

FENOMEN VE GERÇEĞİN BÜTÜNÜ

Ulusal sol aday Roberto Sánchez’in sandıktaki başarısı sadece bir fenomen, yani gerçeğin görünen yüzü; bütüne baktığımızda ise halkın eşitsizliklerin giderilmesi, doğal kaynak ve madenlerin yabancılar tarafından sömürülmesine karşı örgütlü mücadelesi olduğunu görüyoruz. 

Peruluların sandığa ve oylara sahip çıkması, onyıllardır tekrarlayan hukuksuz azil (vancancia) döneminin sonuna işaret ediyor. Ordu ve devlet bürokrasisi içerisinde yuvalanan ABD yanlıları, 2021 yılında seçilen işçi ve köylü lideri Pedro Castillo’yu kongre ve oligarşi kuşatmasına alarak iktidardan düşürmüştü. Halk bu defa buna izin vermeyeceğini pratikte ispatladı.

Yapısal eşitsizlikler, oligarşik baskı, aşırı sağcı neoliberal model, Peru’da kaybedecek çok az şeyi olan büyük çoğunluğu harekete geçirdi. Geniş katılımlı miting ve halk eylemleri seçim sonucundan daha önemli hâle geldi.

YÜKSELEN PİYASA EKONOMİSİ YALANI! TUFEYLİLER İLE YOKSULLAR ARASINDAKİ UZLAŞMAZ ÇELİŞKİ

Beyaz Saray iktisatçıların makroekonomik ölçekte, ”yükselen piyasa ekonomisi olarak” tanımladığı Peru’da neoliberalizm halka, bırakın reform ve refah getirmeyi, sıradan insanın satın alma gücünü ülke tarihinin en aşağı seviyesine itti; ülke şeker ve kuru et ihracında önemli gelir kaynaklarına sahipken bu ürünlerde ithalatçı konumuna düştü. Sınıfsal eşitsizlikler tolere edilemeyecek boyutlara ulaştı. Yoksulluğa eş olarak halk, sonradan türeme, tufeyli sınıf karşısında fazlasıyla dışlanmış hissetti. Çok tanıdık bir tablo. Sanki Peru bu sonradan olma burjuvazinin özel mülkiyeti oldu. Lima merkezli maden zengini küçük sermayeder grubu ile And bölgesindeki yoksul kesimler arasındaki siyasî kutuplaşma zorunlu bir kopuş sonucunu doğurdu. Bu durum solcu Sánchez’i zafere götüren önemli bir toplumsal dinamik oluşturdu.

KRİMİNALİZM VE DİKTATÖRÜN KIZI

Sağcıların bir komünizm histerisiyle ABD politikalarına halkı mâhkum etme alışkanlığı, tüm toplum üzerinde bir bıkkınlık yarattı.

Eski diktatör Alberto Fujimori’nin kızı olan aşırı sağcı neoliberal ve muhafazakâr lider, Popüler Güç Partisi’nin (Fuerza Popular) lideri Keiko Fujimori, ayrımcı yaklaşımları ve otoriteyi devlet aygıtını özel mülkiyeti dönüştürecek biçimde genişletmesi, sokak protestolarının kendiliğinden olan seyrini örgütlü ve sürekli bir toplumsal........

© Veryansın TV