EGEMENLİK, GÜVENLİK VE HUKUK ARASINDA DEĞİŞEN DENGE

“Bir hukukçu olarak, bu yazıda yer alan değerlendirmeler kişisel gözlem ve analizlerime dayanmaktadır.”

Uluslararası ilişkiler tarihi, güç kullanımının farklı biçimlerine sahne olmuştur: savaşlar, darbeler, vekâlet çatışmaları, ambargolar ve rejim değişikliği operasyonları. Ancak son dönemde yaşanan bazı gelişmeler, bu klasik yöntemlerin ötesine geçen yeni bir kapasiteye işaret etmektedir. Bu gelişmeler, yalnızca belirli bir ülkeyi ya da lideri değil, küresel sistemin tamamını ilgilendiren yapısal bir dönüşümü gündeme getirmektedir.

Bu makale, söz konusu dönüşümü “korku” üretmeden, fakat gerçekliği perdelemeden; hukuki, siyasi ve teknolojik boyutlarıyla ele almayı amaçlamaktadır.

***

1. Klasik Müdahale Biçimlerinden Yeni Yöntemlere

Soğuk Savaş sonrası dönemde büyük güçlerin sıklıkla başvurduğu yöntemler şunlardı:

* İç siyasi fay hatlarını derinleştirme
* Muhalif grupların desteklenmesi
* Darbe süreçlerinin teşvik edilmesi
* Uzun süreli ekonomik ve askeri baskılar

Bu yöntemler hem yüksek maliyetli, hem kontrolü zor, hem de sonucu belirsiz süreçler üretmiştir. Ayrıca uzun vadede bölgesel istikrarsızlık, kitlesel göç ve insani krizler doğurmuştur.

Son dönemde ise daha sınırlı, daha hedef odaklı ve daha düşük görünürlüklü bir güç kullanımının mümkün hale geldiği görülmektedir. Bu yeni yaklaşım, klasik savaş ve kaos senaryolarına başvurmadan, belirli........

© Toplumsal