Güldem Atabay yazdı: Ekonomi yeni yıla kötü girdi
Ocak ayı enflasyon verisi, Türkiye’nin içine sıkıştığı yüksek ve yapışkan enflasyon rejiminin direncini bir kez daha gösterdi. Tüketici fiyatları aylık bazda %4,8 ile beklentilerin belirgin biçimde üzerine çıktı. Yıllık enflasyon ise ancak 0,9’dan 0,7’ye gerileyebildi. Üretici fiyatlarında da tablo çok farklı değil; aylık %2,7 artışla yıllık oran ',2’ye gerilese de maliyet baskılarının hâlâ güçlü olduğu açık.
Verinin asıl hikâyesi ise gıdada. Ocak ayında gıda ve içecek fiyatları %6,6 gibi olağanüstü bir artış gösterdi. Geçen yılın aynı ayında bu artış %3,9’du. Yıllık gıda enflasyonu (,3’ten 1,7’ye sıçradı. Bu artışın arkasında özellikle işlenmemiş gıda fiyatlarındaki sert yükseliş var. Fakat burada klasik bir “mevsimsellik”ten çok daha fazlasıyla karşı karşıyayız. Tarımda üretim, arz, maliyet ve zincir sorunlarının faturası yine doğrudan gıda fiyatları üzerinde işlenmemiş gıda enflasyonu kanalından sahnede.
Çekirdek enflasyon göstergelerinde de teselli bulmak zor. Çekirdek enflasyon göstergeleri olan B ve C endeksleri yıllık bazda %30,1 ve %29,8 seviyelerine gerileyerek aralık ayına göre daha belirgin bir düşüş gösterdi. Ancak bu seviyeler hâlâ son derece yüksek ve gerileme çok yavaş, hedef seviyeye uzak.
Hizmetler cephesi ise tabloyu daha net anlatıyor. Hizmet enflasyonu yıllık bazda D’ten @,4’e gerilemiş durumda. Kâğıt üzerinde bu düşüş “cesaret verici” görünebilir. Ancak @’lık bir hizmet enflasyonu fiyatlama davranışlarının bozulmuş olduğunu gösterir. Üstelik aylık eğilimlere bakıldığında, mevsimsellikten arındırılmış hizmet enflasyonu hizmet enflasyonunun hâlâ %2,7 ile çok yüksek. Beklentilerin bozukluğu geriye endekslemenin adet olduğu hizmet fiyatları enflasyonunu yüksek tutuyor.
Mevsimsellikten arındırılmış manşet enflasyon %2,88 ile çok yüksek. Sene sonu hedefi ve bandın üst sınırı ulaşılamaz yerlerde. Merkez bankasının ilk Enflasyon raporu’nda beklentisini ’ye çekmesi neredeyse kaçınılmaz.
Enflasyonda baz etkisi ötesinde kalıcı düşüş için alan oldukça sınırlı. Hele büyümenin %4 seviyesini aşacağı beklentisi içinde 2026 sonunda % – 28 arası bir enflasyon........
