Uluslararası ilişkilerde bazen en büyük kırılmalar savaş meydanlarında değil, kelimelerin arasında yaşanır. Bir açıklama yapılır, ardından farklı bir açıklamayla dengelenir. Bir kapı açık bırakılır, fakat içeri girilip girilmeyeceği söylenmez. İşte tam o noktada diplomasi, görünenin ötesinde işlemeye başlar.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran yönetimini çelişkili mesajlar vermekle suçlaması, son günlerde bunun çarpıcı örneklerinden biri oldu. Trump'a göre Tahran, kapalı kapılar ardında müzakere arayışını sürdürürken kamuoyu önünde bunun aksini söylüyor. Bu iddianın doğruluğunu zaman gösterecektir. Ancak tartışmanın asıl dikkat çekici tarafı, uluslararası siyasette giderek daha görünür hâle gelen bir gerçeği yeniden hatırlatmasıdır: Belirsizlik artık sadece bir sonuç değil, bilinçli biçimde kullanılan bir stratejidir.

Diplomasi çoğu zaman açıklamalarla değil, açıklanmayanlarla yürür. Devletler bazen ne söyleyeceklerini değil, neyi söylemeyeceklerini hesaplar. Çünkü kesinlik, hareket alanını daraltır; belirsizlik ise pazarlık masasına yeni seçenekler taşır. Bu yüzden günümüz diplomasisinde sessizlik bile bazen yüksek sesle verilmiş bir mesaj kadar etkilidir.

Ancak burada çoğu zaman gözden kaçan başka bir gerçek vardır.

Psikoloji alanında sıkça kullanılan bir kavram vardır: sürtünme... En yalın hâliyle, niyet ile eylem arasındaki görünmez direnç anlamına gelir. İnsan bazen yapmak istediği şeyi yapamaz; çünkü hedefe........

© Milat