Makalenin görüntülü analizi için linki tıklayınız: https://youtu.be/B_-yxYq9ZyI

Muhakeme, anlık veri ile referans veriyi karşılaştırıp bir hükme varma sürecidir. Bu sürecin en derin halkalarından biri olan İ’tibar (ع ب ر kökünden), kelime anlamı olarak "bir yerden karşıya geçmek" demektir. Kur'an terminolojisinde ise; zahirde (görünen) takılı kalmayıp batına (hakikate) geçmeyi ifade eder.

Daha önceki yazılarımızda muhakeme için 4 ana şartın olduğunu belirtmiştik. Bunlar kısaca; dürüstlük, yeterli delil, doğru bir referans ve bütüncül bakış açısı idi. Doğru referansın ise 6 çeşidinden bahsetmiştik. Bunlar; nefs, duygu, mantık, tecrübe, bilim ve din idi. Din’in İslam olması durumunda diğer 5 alt referansı tanımladığı, kapsamına aldığı ve ölçeklediğini belirtmiştik. İşte burada i’tibar dinin yani İslam’ın dolayısıyla Allah’ın kudretine teslim olmayı, mutlak güç, irade ve hikmet sahibi olan Allah’ın c.c. ana belirleyici olduğunu, ana referansın İslam olduğunu hatırlatmaktadır. Düşüncenin 8 merkezi vardır (dikkat, teessür, idrak, hafıza, muhakeme, zeka, irade ve oryantasyon) ama ana merkezi muhakemedir. Muhakemenin 4 şartı vardır ama en önemlisi referanstır. Referansın 6 çeşidi vardır ama üstün ve belirleyici olanı İnançtır. İnancın sınırsız çeşidi vardır, ama en kesin, tutarlı ve güvenilir olanı İslamdır. İşte İ’tibar bizim neye itibar edeceğimizi anlatan bir düşünme şeklidir.

Kur'an'da İ'tibar ayetleri ve Analizi

Yusuf Suresinde, Yusuf a.s’ın kıssaları anlatılır ve son ayetinde “Elbette temiz/gerçek akıl sahipleri için onların hayat........

© Habername