Bugün alışılmışın dışında yazalım mı, ne dersiniz? Başlığı okuyunca bir an kaşınız kalktı, biliyorum. Kulağa "aşna fişne" gibi geliyor, bizde de bu ses ahlaksız işlere yakıştırılır. Haklısınız, yanılmadınız. Ama bu kez mesele yatak odasında değil, ihale odasında dönüyor.

Bizim memlekette dört kelimelik bir lügat var. Okulda okutulmaz ama herkes ezbere bilir. Sözlükte bir şey söyler, kahvede başka bir şey. Bu lügati bilmeyen bu memlekette ya enayi yerine konur ya da aday gösterilir.

Odanın köşesinde durur ve döner. Kafasını bir sağa, bir sola çevirir, her dönüşünde de "bir yerlerden" rüzgâr getirir. Nereden geldiğini kimse bilmez. "Duyduğuma göre", "kulislerde konuşuluyor", "çok sağlam kaynaktan, ismini veremem" diye eser.

Fanın sırrı şudur: Rüzgâr üretmez. Odadaki aynı sıcak havayı alır, döndürür, yüzünüze üfler. Siz de serinlediğinizi sanırsınız. Sabah aile grubunda "yarın ekmeğe zam geliyormuş" diye bir esinti olur. Öğlen kahvede tartışılır, akşam ekranda yalanlanır, ertesi sabah etikette görülür.

Bizde söylenti haberin habercisi değil, provasıdır.

Rüzgârın yönü de hiç şaşmaz. Zam aşağıdan yukarı esmez, hep yukarıdan aşağı iner. Maaş rüzgârı ise kıble değiştirmiş gibi ortalıkta görünmez.

Fanın bir de öteki anlamı var: hayran. O da aynı fabrikadan çıkar. Dün "bu adam dahi" der, bugün "zaten başından belliydi" der. Kafası düğmeye kim basarsa ona döner. Ekranda her akşam aynı beş uzman oturur: Salgında virologdular, kur artınca ekonomist oldular, deprem olunca yer bilimci.

Fan değişmez, sadece üstündeki etiket değişir.

Bazen rüzgâr okyanus ötesinden gelir. Amerika'da sandık kurulur, bizim kahvede oy sayılır. Dün Ohio'nun haritada nerede olduğunu bilmeyen, bugün Pensilvanya'nın ilçe sonuçlarını yorumlar. "Bu kazanırsa dolar şöyle olur, öbürü kazanırsa böyle." Mahallesinin muhtar adayını tanımayan, Amerikan Senatosu'nun sandalye hesabını ezbere bilir. Fan bu kez Atlantik'i aşmıştır, ama üflediği hava yine bizim odanın havasıdır.

Seçim orada biter, yorumu burada hiç bitmez.

Eskiden fen ilim demekti. Şimdi "fennini bilmek" işin yolunu bilmek demek, yolun da çoğu zaman arka kapıdan geçtiği malum.

Fennini bilen sıraya girmez, sıra ona gelir. Ruhsatı daireden değil, dairedeki tanıdıktan alır. Hastanede randevu bulamazsınız, fennini bilen "bizim çocuk orada" der ve sizden önce girer. Fennini bilen müteahhit kolonu ince, raporu kalın yapar. Fennini bilen esnaf "terazi........

© Habername