Η μέθοδος Όρμπαν και ο Μητσοτάκης
Μέχρι την Κυριακή η πολιτική μέθοδος του Όρμπαν προκαλούσε δέος στην Ουγγαρία, την Ελλάδα, στις άλλες χώρες της ΕΕ.
Ο Όρμπαν εκμεταλλεύτηκε τη 16ετή παραμονή του στην εξουσία για να στήσει ένα σκληρό κομματικό, διαπλεκόμενο κράτος που υπονόμευε το κράτος δικαίου, αντιπολιτευότανε την αντιπολίτευση, περιόριζε συστηματικά τα δημοκρατικά δικαιώματα.
Η μέθοδος Όρμπαν, πέρα από ένα σημείο, άρχισε να ενοχλεί τους Ούγγρους και να δημιουργεί αντισυσπειρώσεις.
Από πολιτικό όπλο μετατράπηκε σε μπούμερανκ που οδήγησε στην εκλογική ήττα.
Στην Ελλάδα η κυβέρνηση Μητσοτάκη εφαρμόζει μία παραλλαγή της μεθόδου Όρμπαν ενισχύοντας τα καθεστωτικά χαρακτηριστικά της. Οι δύο περιπτώσεις παρουσιάζουν βασικές ομοιότητες και σημαντικές διαφορές.
Κοινό σημείο της πολιτικής Ορμπαν και Μητσοτάκη είναι η επιδίωξη, με διάφορους τρόπους, του ελέγχου των ΜΜΕ.
Η κρατική τηλεόραση ειδικεύεται στην κυβερνητική προπαγάνδα και τους αποκλεισμούς. Τα ισχυρά ΜΜΕ έχουν να επιλέξουν μεταξύ πολιτικής προσαρμογής με σημαντική οικονομική επιβράβευση ή ανεξαρτησίας με διαφημιστικό, οικονομικό ποινολόγιο.
Οι παρεμβάσεις Ορμπαν ήταν πιο δυναμικές, περιλάμβαναν την εξαγορά αντίπαλων ΜΜΕ από ανθρώπους του καθεστώτος. Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται τελευταία ο Μητσοτάκης με εξαγορά εταιρίας δημοσκόπησης και φιλικού ΜΜΕ από νεόπλουτους του κυβερνητικού κυκλώματος των συμβουλευτικών εταιριών.
Πολλά λεφτά βάζουν και οι δύο στην ενημέρωση, προπαγάνδα του διαδικτύου. Η παραμικρή κίνησή τους προβάλλεται αμέσως και μαζικά σαν εξαιρετικά σημαντική η θετική ενώ ένας παρακρατικός ψηφιακός στρατός επιδίδεται σε δολοφονία χαρακτήρα των πολιτικών αντιπάλων τους.
Από το 2022 η ετήσια έκθεση των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα αξιολογεί την Ελλάδα σαν τη χώρα της ΕΕ-27 με τη λιγότερη ελευθερία στα ΜΜΕ.
Η Ουγγαρία αξιολογείται και αυτή αρνητικά αλλά σε καλύτερη θέση από την Ελλάδα.
Δικαιοσύνη και «κοριοί»
Άλλο κοινό καθεστωτικό χαρακτηριστικό της μεθόδου Ορμπαν και Μητσοτάκη είναι η επιδίωξη του πολιτικού ελέγχου της Δικαιοσύνης.Το σύστημα εξουσίας γίνεται πιο τολμηρό και αδίστακτο με πολιτικά ελεγχόμενη Δικαιοσύνη.
Και στις δύο χώρες είχαμε συστηματικές υποκλοπές τηλεφωνημάτων στελεχών της αντιπολίτευσης και άλλων παραγόντων, με τη Δικαιοσύνη να καλύπτει σε συνεννόηση με την κυβερνητική ηγεσία τους «κοριούς».Στην Ελλάδα σημειώθηκε πάντως μια πρώτη δικαστική ανατροπή στην υπόθεση του predator,που δείχνει μεγαλύτερο βαθμό ανεξαρτησίας των δικαστικών λειτουργών που δεν έχουν πάρει προαγωγές με κυβερνητικές υπογραφές.
Και οι δύο ηγέτες αναδείχθηκαν σε πρωταθλητές στη διαπλοκή και τη διαφθορά.
Η διαπλοκή Ορμπαν είναι πιο ωμή-brutal από του Μητσοτάκη. Σε αρκετές περιπτώσεις έκανε βαθύπλουτους συγγενείς και πολιτικούς φίλους προκειμένου να ελέγξει την οικονομία.
Ο Μητσοτάκης δουλεύει με φιλικούς ολιγάρχες και καρτέλ σεβόμενος μια σχετική επιχειρηματική αυτονομία. Η διαπλοκή Ορμπαν μοιάζει μετασοβιετική ενώ του Μητσοτάκη έχει περισσότερα δυτικά και βαλκανικά χαρακτηριστικά.
Το κομματικό κράτος που δημιούργησαν ή ανέπτυξαν στηρίζεται στη διαφθορά. Νομή της εξουσίας για τα πολυάριθμα στελέχη του, πελατειακό κράτος, στοχευμένη επιδοματική πολιτική αντί κοινωνικής πολιτικής, μαζική εξαγορά ψηφοφόρων.
Ο Ορμπαν ασχολήθηκε πάντως περισσότερο με την αντιμετώπιση μεγάλων κοινωνικών, εθνικών προβλημάτων όπως το δημογραφικό, εφαρμόζοντας προωθημένες και δαπανηρές πολιτικές. Ταυτόχρονα ήταν πιο ασύδοτος στη νομή της εξουσίας γεμίζοντας για παράδειγμα, αθλητικά κέντρα και διάφορες εγκαταστάσεις, περιοχές πολιτικά τσιφλίκια παραγόντων του καθεστώτος με.. μικρό πληθυσμό.
Στοχοποίηση αντιπολίτευσης
Άλλο κοινό σημείο της μεθόδου Όρμπαν και Μητσοτάκη είναι η στοχοποίηση της αντιπολίτευσης.Οι κυβερνήσεις τους ειδικεύτηκαν στο να αντιπολιτεύονται την αντιπολίτευση. Να εμποδίζουν τις κινήσεις της, να εμφανίζουν με τα μελανότερα χρώματα τα ηγετικά της στελέχη, να απαξιώνουν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο, να την απομονώνουν από ιδιοκτήτες ΜΜΕ και επιχειρηματικούς παράγοντες.
Ο Όρμπαν είχε πάντα στο στόχαστρο ΜΚΟ και μετανάστες ενώ ο Μητσοτάκης αφήνει τέτοιου είδους ειδικές αποστολές στην ισχυρή ακροδεξιά πτέρυγα της κυβέρνησης. Ο ίδιος καλλιεργεί ένα πιο ευρωπαϊκό προφίλ.
Αδύνατο σημείο των συστημάτων Όρμπαν και Μητσοτάκη είναι η πτώση ποιότητας και η ολοένα μεγαλύτερη απόσταση μεταξύ προπαγάνδας και πραγματικότητας.
Όσο πιο στημένο είναι ένα σύστημα τόσο μικρότερα είναι τα ερεθίσματα για τα στελέχη του να κρατήσουν κάποιο επίπεδο. Μέσα από μονολόγους και στημένους ή προστατευμένους διαλόγους τα κυβερνητικά στελέχη καταντούν να επιχειρηματολογούν με πρόχειρο ή και προκλητικό τρόπο.
Στην αρχή λειτουργούν σαν επικοινωνιακός οδοστρωτήρας, στη συνέχεια όμως οι πολίτες προβληματίζονται και αγανακτούν με αυτά που τους σερβίρουν.
Ειδικά στον τομέα της οικονομίας η ολοένα μεγαλύτερη απόσταση μεταξύ προπαγάνδας και της δύσκολης πραγματικότητας που αντιμετωπίζουν οι περισσότεροι πολίτες, λειτουργεί αποσταθεροποιητικά για τις κυβερνήσεις με καθεστωτικά χαρακτηριστικά.
Η μέθοδος Ορμπαν δεν έσωσε τον Ορμπαν από τη μεγάλη εκλογική ήττα, πώς θα λειτουργήσει η μέθοδος Μητσοτάκη που έχει πολλά κοινά σημεία με αυτήν;
Είναι βέβαιο ότι ο ορμπανισμός Μητσοτάκη χάνει με το πέρασμα του χρόνου την επικοινωνιακή, πολιτική αποτελεσματικότητά του.
Υπάρχουν όμως βασικές διαφορές μεταξύ Ουγγαρίας και Ελλάδας.
Στην Ουγγαρία το σύστημα Όρμπαν χτυπήθηκε από τα μέσα. Ο θριαμβευτής των εκλογών, Πίτερ Μάγιαρ, υπήρξε ανώτατο κυβερνητικό στέλεχος.
Επίσης οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης συνασπίστηκαν υπό τον Μάγιαρ υπηρετώντας ένα βασικό σκοπό. Την πτώση του Ορμπαν και του καθεστώτος!
