We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Rəhbərlik əxlaqı, iqtisadi, ictimai, sinfi əxlaq – əxlaqın tanınmayan tərəfləri

3 0 13
16.02.2019

(İslami saytlara istinadən)

İslam əxlaqının çox geniş dairəsi vardır ki, onların bəzisi çox da tanınmamışdır. Əxlaqın məhz bu sahələri ilə tanış olaq.

Rəhbərlik əxlaqı.

Müdir və rəhbərlərin ən çox etdikləri səhvlər ona görə baş verir ki, müdir tabeliyində olan insanları istedad və təcrübələrinə əsasən seçmək əvəzinə, şəxsi yaxınlıq və əlaqələrinə görə seçər. Bu zaman onların arasındakı rabitələrdə naqisliklər yaranar.

Bu bəlanı şeytanın (lən) tələlərindən biri hesab edirlər. Vəzifəli şəxslərin çoxlarının tabeliklərində əsas etibarilə yaxınlarının və qohumlarının olduğu üçün, onlar gerçəkliyi və həqiqətləri görməkdən kor və kar olurlar. Nəticədə müdirlər, həmin şəxslərin nöqsanlarını görməz və kamal sifətlərini isə həddən artıq şişirdərlər. Bəzən iş o yerə gəlib çatır ki, onların nöqsanlarını kamal sifətləri kimi görməyə başlayarlar.

Əmirəl-möminin (ə) buyurur: “4 şey dövlətlərin məhv olmasına səbəb olar:

1 və 2. Üsulid-dini kənara qoyub, füruid-dinlə məşğul olmaq.

3 və 4. Alçaq insanları irəli itələmək və fəzilət sahiblərini geridə saxlamaq”.

Yəni, rəhbər elə olmalıdır ki, mühüm mövzularda ikinci dərəcəli deyil, məhz birinci dərəcələri çətinlikləri aradan qaldırmağa çalışmalıdır.

Bununla yanaşı, rəhbərlik edən şəxs öz yaxınlarından və qohumlarından olan mənəviyyatsız və təcrübəsiz insanları işə almaq və tərifləmək yerinə, fəzilət sahiblərinə üstünlük verməlidir. Ancaq bu zaman irəli gedə və tərəqqi edə bilər və öz şəxsi tərəqqisi ilə cəmiyyətin inkişafına öz töhfəsini vermis olar.

Bununla yanaşı, əgər insan fəzilət əhlidirsə, onun təcrübəsi və həmin sahəyə aid elmi də olmalıdır. Bütün bunlar tədqiq edildikdən sonra, həmin şəxs işə qəbul edilməlidir.

Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “O kəs ki, elə bir şəxsi işçi və ya müdir təyin edər, o halda ki, müsəlmanların arasında bu işə daha layiq, Qurana və sünnətə daha agah birinin olduğunu bilər – belə bir vəziyyətdə Allaha, Rəsuluna (s) və bütün möminlərə xəyanət etmiş olar”.

Həzrət Rəsuli-Əkrəm (s) buyurur ki, əgər müdir və ya işçi seçirsənsə, bilməlisən ki, həmin şəxsin bu işə ləyaqəti vardır və eyni zamanda Qurana və sünnətə agahdır. Həzrət Peyğəmbər (s) bu yolla müdirin malik olmalı sifətlərini sadalayır. Bizə xəbərdarlıq edir ki, əgər belə bir insan ola-ola, başqa birini müdir seçərsinizsə - o zaman bütün İslam aləminə xəyanət etmiş olarsınız.

Xəyanət isə kəbirə günahlardan biridir.

Əmirəl-möminin (ə) buyurur: “Həqiqətən, Allah haqq rəhbərlərinə vacib etmişdir ki, özlərini zəif insanlarla eyni həddə salsınlar. Ona görə ki, yoxsulların əllərinin boş olması onları həyəcan və üsyana çəkməsin”.

Bu hədisdən belə nəticələr çıxartmaq olar:

1. Müdir və rəhbər – üzərinə böyük məsuliyyət alan bir şəxsdir ki, bu məsuliyyətin ağırlığını hiss etməlidir.

2. Müdir – haqq rəhbəri olmalıdır. Yəni, Allahını, Peyğəmbərini........

© Dəyərlər