Mobilya sanayi: KOBİ ekonomisinin aynası

Bir aile toplantısı sebebiyle Bursa İnegöl’deyim. İnegöl deyince akla gelen iki şey İnegöl Köfte ve Mobilyadır. Bu sebeple bugünkü yazımda size Mobilya Sanayii’ni analiz etmek istedim.

Mobilya sanayi ilk bakışta gündelik hayatın içinden, sıradan bir tüketim malı sektörü gibi görülebilir. Masa, sandalye, koltuk, yatak, mutfak dolabı veya ofis mobilyası dendiğinde çoğu zaman akla büyük sanayi politikaları, verimlilik tartışmaları ya da yapısal dönüşüm meseleleri gelmez. Oysa mobilya imalatı, Türk ekonomisinin üretim yapısını anlamak bakımından son derece öğretici bir sektördür. Çünkü bu sektör, emek yoğun üretimi, KOBİ ağırlıklı firma yapısını, yerli katma değer potansiyelini, tasarım ve markalaşma ihtiyacını, ihracat imkânlarını ve işletme sermayesi sorunlarını aynı anda bünyesinde barındırır.

NACE sınıflamasında C31 koduyla izlenen mobilya imalatı, imalat sanayinin alt sektörlerinden biridir. Ancak bu alt sektörün önemi yalnızca üretim hacminden ibaret değildir. Mobilya sanayi, Türkiye’de küçük ve orta ölçekli işletmelerin üretim sürecindeki yerini, finansman koşullarına duyarlılığını ve iç-dış talep dalgalanmalarına karşı kırılganlığını göstermesi bakımından adeta KOBİ ekonomisinin aynasıdır.

SEKTÖRÜN KİMLİĞİ: ÇOK SAYIDA FİRMA DAHA KÜÇÜK ÖLÇEK

Mobilya imalatı ile imalat sanayi toplamı karşılaştırıldığında ilk dikkat çeken unsur, mobilya sektörünün firma sayısı bakımından geniş, fakat ortalama ölçek bakımından küçük bir yapı göstermesidir. Mobilya sektöründe çok sayıda firma faaliyet göstermekte; buna karşılık bu firmaların aktif büyüklüğü, özkaynak yapısı ve satış hacmi imalat sanayi ortalamasının gerisinde kalmaktadır. Bu durum, sektörün sermaye yoğun büyük sanayi işletmelerinden ziyade küçük ve orta ölçekli firmalar üzerinde yükseldiğini göstermektedir.

İmalat sanayi genelinde büyük firmaların aktifler, özkaynaklar ve satışlar içindeki payı oldukça yüksektir. Buna karşılık mobilya sektöründe küçük ve orta ölçekli firmalar hem istihdamda hem de üretim kapasitesinde daha belirgin bir ağırlığa sahiptir. Bu özellik, sektörün sosyal ve bölgesel iktisadi fonksiyonunu artırmaktadır. Mobilya imalatı, birçokşehirde yerel üretim merkezleri, yan sanayi ağları ve zanaat temelli girişimcilik kapasitesi yaratmaktadır. Ancak aynı yapı, ölçek ekonomilerinden yeterince yararlanamama, kurumsallaşma eksikliği, finansmana erişim zorluğu ve verimlilik sorunlarını da beraberinde getirmektedir.

Dolayısıyla mobilya sanayinin temel iktisadi karakteri çift yönlüdür. Bir yandan istihdam yaratma kabiliyeti güçlüdür; diğer yandan sermaye birikimi, teknoloji kullanımı, ölçek büyütme ve marka inşası bakımından yapısal sınırlarla karşı karşıyadır.

LİKİDİTE VE İŞLETME SERMAYESİ: STOK ALACAK VE NAKİT DÖNGÜSÜ

Mobilya sektörünü imalat sanayi geneliyle karşılaştırdığımızda en dikkat çekici farklılıklardan biri likidite yapısında ortaya çıkmaktadır. Cari oran bakımından sektörün tamamen zayıf bir durumda olduğu söylenemez. Ancak stoklar dışarıda bırakıldığında, yani asit-test oranına bakıldığında mobilya sektörünün likidite tamponunun imalat sanayi ortalamasına göre........

© YeniBirlik