Suç mu çok, hapis mi çok? Adalete yol nereden geçer?

Türkiye’de cezaevlerinde kaç kişi bulunduğunu, bazı ülkelerle karşılaştırarak duyduğunuzda ilk akla gelen açıklama muhtemelen şu olur: Demek ki bizim ülkemizde suç oranları diğerlerinden çok yüksek. Gerçekten öyle mi?

3 Ağustos 2026 itibarıyla Türkiye cezaevlerinde 433 bin 520 kişi bulunuyor. Bu, her 100 bin kişi başına yaklaşık 503 mahpus demek. Almanya’da ise cezaevi nüfusu 57 bin 812 ve oran 100 binde 69. Fransa’da 89 bin 446 kişi cezaevinde; oran 100 binde 131. Başka bir ifadeyle Türkiye’nin hapsetme oranı Almanya’nın yaklaşık 7,3, Fransa’nın ise yaklaşık 3,8 katı. Üstelik Türkiye’deki rakamın içinde sadece tutuklular değil, açık ve kapalı cezaevlerindeki hükümlüler de bulunuyor.

Bu rakamlar gerçekten ürkütücü ama bence daha ürkütücü olan, bunun suç oranlarıyla aynı ölçüde açıklanamıyor olmasıdır.

Almanya’da 2025 yılında polis tarafından yaklaşık 5,5 milyon suç kaydedilmiş ve yaklaşık 2 milyon 50 bin şüpheli tespit edilmiş. Şiddet suçlarında önceki yıla göre bir miktar gerileme olsa da Almanya elbette suçun son derece istisnai olduğu bir toplum değil.

Bizde darbe ve terör hadiseleri ve siyasi tutuklular bu rakamları yükseltiyor diye hemen ezberden tepki verecekler olabilir. Bu konudaki rakamları hemen verelim.

Hapishanelerde FETÖ/PDY kapsamında cezaevinde bulunanlar, Temmuz 2026 itibarıyla toplam 10.485 kişi. Bunların 9.630’u hükümlü, 375’i hükümsözlü (mahkûmiyet kararı verilmiş ancak kesinleşmemiş), 480’i tutuklu. Bu rakam Adalet Bakanlığının 2026 Temmuz verileri olarak aktarılıyor.

PKK açısından ise 2026’ya ait aynı açıklıkta güncel, resmî örgüt-bazlı bir sayı bulamadım şimdilik ama bu yazıyı yazabilmek için şimdilik iş görmek üzere elde edebildiğim en yakın sağlam resmî karşılaştırmalı veri, TBMM’de açıklanan 10 Mayıs 2024 tarihli Adalet Bakanlığı verisi. Buna göre PKK kapsamında cezaevlerinde 4.382 hükümlü ve 1.444 tutuklu, toplam 5.776 kişi bulunuyordu. Adalet bakanlığının güncel kaşıtları muhtemelen buna yakındır. Yani her iki rakamın toplamı bile toplam hapishane nüfusu içinde büyükbir yekun tutmuyor.

Uluslararası karşılaştırılması en güvenilir suç göstergelerinden biri olan kasten öldürmeye baktığımızda Türkiye’nin Almanya’dan daha kötü durumda........

© Yeni Şafak