Şirketlerin kâr etmesi ile kâr dağıtması aynı şey değildir. Türk Ticaret Kanunu kâr dağıtımını bir hak olarak tanımlar; ancak çoğu durumda bu hak, yönetim stratejisi ve finansal sürdürülebilirlik gerekçeleriyle sınırlandırılabilir.

Sermaye şirketlerinde dönem sonlarında elde edilen karın dağıtımını yapma zorunluluğu olup olmadığına bugünkü yazımda bir göz atalım.

KÂR VAR AMA DAĞITILMIYOR: DOĞAL MI SORUNLU MU?

Şirket ortakları ve yatırımcılar açısından en temel beklentilerden biri kârdır. Ancak uygulamada sıkça karşılaşılan tablo şudur: Şirket kâr eder, bilanço pozitiftir ama kâr dağıtımı yapılmaz.

Bu durum çoğu zaman “şirket kârı saklıyor”, “ortaklar mağdur ediliyor” ya da “yönetim keyfi davranıyor” şeklinde yorumlanır. Oysa kâr dağıtımı meselesi, yalnızca muhasebesel değil; hukuki, finansal ve stratejik bir konudur.

HUKUKİ ÇERÇEVE: KÂR DAĞITIMI ZORUNLU MU?

Türk Ticaret Kanunu’na göre anonim şirketlerde kâr dağıtımı otomatik bir zorunluluk değildir.

TTK sistematiğinde:

Kâr dağıtımı, genel kurulun kararına bağlıdır

Dağıtılabilir kâr;

-yasal yedekler ayrıldıktan,

-geçmiş yıl zararları mahsup edildikten sonra ortaya çıkar.

Dolayısıyla şirketin kâr etmesi, tek başına dağıtım için yeterli değildir. Hukuken korunması gereken unsur, şirketin mali yapısı ve sürekliliğidir.

YATIRIMCI PERSPEKTİFİ: HAK MI, BEKLENTİ Mİ?

Ortaklar açısından kâr payı, mülkiyet hakkının doğal bir sonucudur. Ancak bu hak mutlak değildir.

Özellikle:

büyüme aşamasındaki şirketlerde,

yüksek borçluluk oranı olan yapılarda,

nakit akışı hassas sektörlerde

kârın dağıtılmayıp şirket bünyesinde tutulması, yatırımcı aleyhine değil; şirket lehine bir karar olabilir.

Burada kritik olan nokta, kârın neden dağıtılmadığının şeffaf biçimde açıklanmasıdır.

Şeffaflık yoksa, güven sorunu başlar.

FİNANSAL GERÇEK: KÂR HER ZAMAN NAKİT DEĞİLDİR

Kâr dağıtımı tartışmalarında en sık gözden kaçan nokta şudur: Muhasebe kârı ile nakit kârı aynı şey değildir.

Bir şirket:

amortismanlar,

kur farkları,

değerleme gelirleri nedeniyle kârlı görünebilir; ancak kasasında dağıtılabilir nakit bulunmayabilir.

Bu durumda kâr dağıtımı:

borçlanarak,

işletme sermayesini zayıflatarak yapılır ki bu, uzun vadede şirketi daha kırılgan hale getirir.

Bu nedenle kâr dağıtmamak bazen temkinli ve rasyonel bir finansal tercih olabilir.

VERGİ KANUNLARI AÇISINDAN

Gelir Vergisi Kanunu’nun 75. maddesinde, menkul sermaye iradı, “sahibinin ticari,........

© Yeni Birlik