menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Fon skandallarının gölgesindeki kırk yıllık rant düzeni-4

3 0
previous day

“Demokrasiyi konuşmadan fonları konuşanların, AKP’lilerin yerinde olmaları halinde bire on bin kazanmak için kapalı fonlara dalmayacaklarını nereden bileceksiniz?”

Bu soru, meselenin sadece şahsî bir takva ya da şahsî ahlâk meselesi olmadığını, sistemden kaynaklanan bir denetim ve kurumlar krizi olduğunu ortaya koyar. İktisat tarihi göstermiştir ki hesap verme zorunluluğunun olmadığı, şeffaflığın ortadan kalktığı ve denetim mekanizmalarının felç edildiği her yapıda sermaye yozlaşır.

Bugünkü fon soruşturması bunun canlı bir örneğidir. SPK (Sermaye Piyasası Kurulu), 17 Eylül’de yedi portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunu tasfiye etme kararı aldı. Ancak kurul, 18 Eylül’deki açıklamasında krizden 2025’in son çeyreğinden beri haberdar olduğunu kabul etti. 2022-2026 arasında SPK’nın başında bulunan eski başkan ise soruşturmada şüpheli olarak ifadeye çağrıldı. Savcılığın 46 şirket ve 18 fon hakkında verdiği tedbir kararları da birkaç gün içinde SPK’nın yazısı üzerine kaldırıldı. Denetleyenle denetlenenin birbirine karıştığı bir yapıda bu vurgun şaşırtıcı değildir.

Yargı bağımsızlığının askıya alındığı, yargıç teminatının yok edildiği; SPK, Maliye ve BDDK’nın (Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu) liyakatle değil siyasi sadakatle yönetildiği; Sayıştay’ın denetim yetkisinin tırpanlandığı ve raporlarının sansürlendiği; Kamu İhale Kanunu’nun yüzlerce kez değiştirilerek adrese teslim ihalelerin kural haline geldiği bir ülkede, iktidara hangi parti veya seküler elit gelirse gelsin sonuç değişmeyecektir. Güç tekelleştiğinde ve cezasızlık zırhına büründüğünde insan tabiatı rantın cazibesine direnmez. Bugünün muhaliflerinin soyut bir “biz ahlâklıyız, yapmayız” iddiası, kurumsal denge-denetleme güvenceleri inşa edilmediği sürece havada kalmaya mahkûmdur.

Bu kurumsal çöküşün en çarpıcı sonucu, yolsuzluk iddialarının bile kamuoyunda........

© Yeni Asya