Amaç yer altı zenginliklerine sahip olmak ve dışa bağımlılıktan kurtulmak. Özellikle NTE (Nitelikli Toprak Elementleri), LNG (Sıvılaştırılmış Doğal Gaz), fosil yakıtlara (Petrol ve ürünleri) sahip olmanın dışında ikinci önemli hadise varlıkların arzında ticaret koridorlarına sahip olabilmek. Hürmüz Boğazı’nda geçişlerin durması sonrası dünya petrol arzının ani düşüşü ve Brent petrolün varil fiyatının hızla yükselmesi, arz yollarının önemini bir kez ortaya koydu. 

ABD ve Çin arasındaki ticaret savaşının altında yatan gelişmelerden biri de bu yollara olan hakimiyet. NTE, LNG ve fosil yakıtlara sahip olma, bunları çıkarma ve işleyerek ürün haline getirme ve son olarak da dünya pazarına sunabilmektir. Bugün gelinen noktada Asya, Avrupa ve ABD arasında gelişen koridorlar, ülkelerin birbiri ile temas ve yol almalarını adeta zorunlu kılmakta. 

IMEC; Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru, Hindistan’ı Orta Doğu üzerinden Avrupa’ya bağlamayı amaçlayan plan aşamasındaki uluslararası bir demiryolu ve deniz taşımacılığı koridor projesi. 2023’te Delhi’de G20 Zirvesi’nde ilan edildi. ABD, Hindistan, Suudi Arabistan, BAE, Fransa, Almanya, İtalya ve AB ülkeleri anlaşmanın içinde fakat Türkiye ve Çin yok.

Aslında Çin’in “Kuşak Yol” projesine alternatif bir koridor; Hindistan’ı Basra Körfezi’ne deniz yoluyla, Körfez bölgesini ise Suudi Arabistan ve Ürdün üzerinden İsrail’in Hayfa limanına demiryolu oradan da deniz yoluyla Yunanistan Pire limanına ve Avrupa’ya açılmak amaçlanmıştı. Projede Türkiye yok fakat Türkiye’nin alternatif koridor olan Irak üzerinden geçecek “Kalkınma Yolu” projesi var. 

Kalkınma Yolu; Irak’ın Fav limanından başlayan demiryolu, karayolu, enerji ve iletişim nakil hatlarından oluşan bir proje. Irak ve bölge ülkelerinin mallarını Türkiye üzerinden AB pazarına taşımak için hayata geçiriliyor. Proje IMEC’e alternatif değil, ama navlun ücreti ve zamanında teslimat konusunda ciddi fark oluşturabilir. IMEC’te ise bölgesel çatışmalar, Orta Doğu’daki istikrarsızlıklar ve güvenlik sorunları sonrasında projenin finansmanı ve hayata geçirilmesi risk altında. 

Koridor açma ve sahiplenme noktasındaki savaşlar sürerken, Ankara farklı bir alternatif adım attı; Mekke Anlaşması. Suudi Arabistan’ın IMEC’ten kopmasına yol açabilecek bir gelişme oldu. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında kurulan üçlü ittifak, IMEC’in geleceğini zora sokmuş durumda, Kalkınma Yolu bu manada daha çok yol kat edebilir. Bu gelişmeler yaşanırken, üçlü ittifakı bölgedeki savaş bataklığına çekme oyunları, Acem-İsrail-ABD ortaklığı ile yeni hız kazanmış durumda. 

Ankara’nın, Kalkınma Yolu ile Irak’ı, yeni oluşturulmaya çalışılan koridor ile Arabistan-Ürdün-Suriye’yi AB’ye Türkiye üzerinden geçirme planı deşifre olmuş ki, İran’ın vekil kuvvetleri olan Husileri Arabistan topraklarına saldırtıyorlar. Amaç Orta Doğu’da filizlenen İslam ülkeleri birlikteliğine ket vurmak ve ekonomik olarak bu koridorların açılmasını bloke etmek. Bu plan kimin işine........

© Yeni Asya