menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Η Κατάσταση που επικρατούσε στην Περιφέρεια του Νομού Ροδόπης μετά την απελευθέρωση του 1920 και κατά το 1923-1924

16 1
26.01.2026

Οι δολοφονίες, οι ληστείες, οι απαγωγές και ο τρόμος

Ο Νομός Ροδόπης που κατά την απελευθέρωση της Δυτικής Θράκης το 1920 ήταν ενιαίος μαζί με τον σημερινό νομό Ξάνθης δοκιμάστηκε σκληρά. Γιατί εκτός από την επιχειρούμενη παλιννόστηση των διωγμένων Θρακών των ετών 1914-1918, έπρεπε να τακτοποιηθούν και χιλιάδες πρόσφυγες από την άδικη εκκένωση της Ανατολικής Θράκης και χιλιάδες άλλους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας και του Πόντου. Επίσης έπρεπε να προστατευθούν οι μουσουλμάνοι που παρέμειναν βάσει της Συνθήκης της Λωζάνης, αλλά και να προστατευθούν όλοι οι κάτοικοι ανεξαρτήτως φυλής και θρησκείας από την εκδικητικότητα των Βουλγάρων που υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν την Δυτική Θράκη ως ηττημένοι σύμμαχοι του Κάιζερ. Η εκδικητικότητα αυτή εκδηλωνόταν με τις ληστρικές δολοφονικές επιθέσεις των Κομιτατζήδων, οι οποίοι σκορπούσαν τον τρόμο στα χωριά. Για τον λόγο αυτό σημειώθηκαν στο νομό Ροδόπης κατά τα έτη 1923-1924, σημαντικά περιστατικά βίας και τρομοκρατίας, πολυάριθμες πράξεις ληστείας, μέσα σε κλίμα πολιτικής αβεβαιότητας και συνεχών εξωτερικών απειλών.
Οι ελληνικές αρχές έπαιρναν έκτακτα μέτρα για την καταδίωξη και εξόντωση των συμμοριών που συνεχώς εμφανίζονταν! Το έργο τους όμως ήταν πολύ δύσκολο γιατί συχνά τα μέλη αυτών των συμμοριών ήταν πρώην κάτοικοι της Δυτικής Θράκης και γνώριζαν καλά το έδαφος και τα κρυφά περάσματα.



Σε στρατιωτικό επίπεδο η Τουρκία, όπως συνηθίζει έως και σήμερα, άφηνε να αιωρούνται απειλές για εισβολή στη Δυτική Θράκη, για να διατηρεί το κλίμα ανασφάλειας στον ταλαιπωρημένο πληθυσμό…

Ας δούμε τώρα σειρά περιστατικών από το νομό Ροδόπης, που απεικονίζουν την δραματική κατάσταση, που βίωναν οι κάτοικοι της στο 1923-1924. Σε προηγούμενο άρθρο μας στον "Χρόνο" έχουμε αναφερθεί πάλι για περιστατικά μετά την απελευθέρωση του 1920 της Δυτικής Θράκης με τίτλο "Οι προσπάθειες Τούρκων και Βουλγάρων να μην ενωθεί η Δυτική Θράκη με την μητέρα Ελλάδα". Αρχίζουμε με ένα μαζικό έγκλημα στο οποίο όμως δεν είχαν ανάμιξη οι Βούλγαροι Κομιτατζήδες.

Εννέα άγνωστοι οπλισμένοι και φορώντας στολές Ελλήνων χωροφυλάκων πήγαν γύρω στις 9 το βράδυ στον πομακικό συνοικισμό Καΐν Τσεκούρ πάνω από τον Σώστη στην Κορυφή του Παπικίου Όρους (σήμερα μόνο τα θεμέλια του υπάρχουν μέσα στους θάμνους), αρχικά οι ληστές λήστεψαν όλους τους κατοίκους και στη συνέχεια τραυμάτισαν άλλους 8. Μεταξύ των τραυματιών ήταν και μια γυναίκα που της έκαναν βαθύ τραύμα στον λαιμό αλλά επέζησε και έκτοτε ζούσε στον οικισμό του Σώστη. Ήταν 23 Μαΐου 1924. Έφυγαν από τον οικισμό στις 4 τα ξημερώματα και κατευθύνθηκαν σε άγνωστη περιοχή. Η πρώτη εντύπωση των αρχών ήταν ότι οι δράστες αυτού του αιματηρού επεισοδίου ήταν Βούλγαροι Κομιτατζήδες. Αυτό μάλιστα γράφτηκε και σε μερικές εφημερίδες. Αλλά δεν ήταν έτσι… Η χωροφυλακή κινήθηκε άμεσα και αποτελεσματικά και κατόρθωσε να εντοπίσει και να συλλάβει 11 δράστες του μαζικού αυτού εγκλήματος. Η συμμορία αυτή αποδείχθηκε πως ήταν πολυεθνική! Στα μέλη της υπήρχαν τρεις Έλληνες και οι υπόλοιποι ήταν Αρμένιοι και Κιρκάσιοι. Άγνωστοι πιθανόν κομιτατζήδες πάλι οπλισμένοι με βραχύκανα βουλγαρικά όπλα έκαναν τότε την εμφάνισή τους έξω από την Μαρώνεια, χωρίς όμως να σημειωθεί κάποιο επεισόδιο γιατί ήταν σε επαγρύπνηση οι κάτοικοι του χωριού.


Ανάλογο έγκλημα χωρίς όμως τη μαζικότητα του πρώτου, είχε προηγηθεί. Συγκεκριμένα στις 13 Απριλίου 1924 άγνωστοι πήγαν στο πομάκικο χωριό Σύλιο, πάνω από τον Πολύανθο, που είχε εγκαταλειφθεί μετά την Κατοχή και τραυμάτισαν μέσα στο τζαμί όπου πήγαν να προσευχηθούν τον Μολλά Χασάν και σκότωσαν τον οκταετή γιό του, γιατί ο εύπορος πατέρας δεν έδωσε στους αγνώστους τα χρήματα και άλλα τιμαλφή αντικείμενα που του είχαν ζητήσει. Τραυμάτισαν επίσης έναν άλλο μουσουλμάνο τον Αχμέτ Αγά.........

© Xronos