ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı’nın (CIA) uyuşturucu ticaretiyle doğrudan değil, yapısal ve dolaylı ilişkileri tarihsel örnekler üzerinden ele alınmaktadır. Makale, istihbarat–uyuşturucu–silahlı örgütler üçgeninin modern savaş finansmanındaki rolünü inceler ve devletlerin, resmî bütçeler dışında yürüttükleri operasyonlarda uyuşturucuyu stratejik bir araç olarak nasıl kullandığını ortaya koyar.

Teorik Çerçeve: Devletler Neden Uyuşturucuya Tolerans Gösterir?

Uluslararası ilişkiler literatüründe “gayri-nizami finansman”, devletlerin resmi bütçeler dışında operasyon yürütme ihtiyacından doğar. Uyuşturucu ticareti, bu bağlamda:
• İz sürmesi zor
• Nakit ağırlıklı
• Yerel aktörler üzerinden yürütülebilir

bir araç olarak işlev görür. Bu yapı, devletlerin operasyonel esnekliğini artırır ve görünmez finansman kanalları yaratır.

Devletler çoğu zaman uyuşturucuyla savaşmaz; onu yönetir. Kontrol edilen uyuşturucu, kontrol edilen toplum anlamına gelir; halkın gözünde savaş “temiz” ve “hukuki” görünür, fiilen ise karmaşık ve görünmez bir sistem yürütülür.

Uyuşturucu ticaretinin devletler açısından çekiciliği, sadece finansal değil; siyasi ve askeri operasyonlara esneklik sağlamasıdır. İster Latin Amerika’da ister Afganistan’da olsun, bu mekanizma tüm coğrafyalarda benzer şekilde işler.

Devletlerin uyuşturucuya toleransı, etik ya da hukuki bir gerekçeye dayandırılamaz; tamamen stratejik ve pragmatiktir. Akademik literatürde bu yaklaşım “bilinçli göz yummak” (willful tolerance) olarak tanımlanır.

Uyuşturucu ticareti, yalnızca yasadışı bir gelir kaynağı değil; aynı zamanda savaş, kontrol ve uluslararası politika araçlarını finanse eden gizli bir bütçedir.

Güneydoğu Asya ve Golden Triangle

Alfred W. McCoy’un çalışmaları, CIA’nın Laos ve çevresinde iş birliği yaptığı milis güçlerin afyon ticaretini sürdürdüğünü açıkça belgelemektedir.

“CIA, uyuşturucu ticaretini başlatmadı; fakat müttefiklerinin bu ticareti sürdürmesine bilinçli olarak göz yumdu.” – McCoy, The Politics of Heroin¹

1950–1975 yılları arasında, Golden Triangle bölgesinde afyon üretimi, CIA destekli milisler aracılığıyla yönetildi. Air America gibi CIA havayolu şirketleri, lojistik desteğin yanı sıra afyon ve eroin hatlarını açık tutan kritik bir rol oynadı. Bu faaliyetler, resmî belgelerde görünmese de sahada belirleyiciydi.

Devlet gözetiminde yürütülen bu ticaret, bölgedeki iç politikaları, güvenlik dengelerini ve Amerikan çıkarlarını doğrudan etkiledi. Uyuşturucu, yalnızca finansman sağlamakla kalmadı; aynı zamanda askeri ve politik hedeflerin yürütülmesinde bir araç olarak kullanıldı.

Bu durum,........

© Turkish Forum