Cumhuriyetin hemen başında "devrim kanunlarıyla", monarşiden Cumhuriyete, çok milletli ve kısmi eyalet benzeri yönetimi benimsemiş devletten, milli ve üniter devlete geçiş kararı alınmış, din ve devlet işlerinin ayrılmasına yönelik adımlar atılmış, eğitim kurumları Maarif vekaletine bağlanmıştır.

Kurucu kadro aldığı bu kararlarla tercihini, “muasır medeniyet” merkezi olarak bilinen ve gelişmiş demokrasiyle yönetildiğine inanılan Avrupa’dan yana kullanmış. Avrupa’yla birlikteliği sağlamlaştırma amacıyla, kanuni düzenlemelere, ticaret ve sanayi sermayesiyle iş birliğine başlamış. Oldukça kısıtlı devlet imkanlarına rağmen, sanayileşmeye kaynak ayrılmış ve tarımsal desteklerle kendine yetecek üretimi sağlamayı hedeflemiş. Bunu başaracak insan gücünün ancak eğitim aracılığıyla yetişebileceği gerçeğine uygun faaliyetlere başlamış ve okullar düzeyinde müfredatlar yapılandırmıştır.

Avrupa devlet/yönetim sistemlerinin en önemli özelliği, din kurumunun devlet yönetimiyle herhangi bir ilişkisinin olmaması ve buna uygun düzenlenmiş okul programlarıdır. Bu sistemle uyumu benimsemiş Cumhuriyet Devleti’nin, kâğıt üzerindeki laiklik düzenlemeleriyle; okullar düzeyinde doğrudan laiklikle ilgili karar ve uygulamaya yönelik düzenlemeleri incelenip kıyaslandığında, yer yer tezat durumların olduğu görülmektedir.

Zira “Laiklik, yani devlet yönetiminde, kanun düzenlenmesinde ve yönetimi ve kamu hizmetlerinde dinî bilgi ve “din bilgini”nin esamesinin okunmaması durumu… “Ruhban”dan olmayan laik insanların siyasal-hukuksal düzenlemede belirleyici olması durumu…” (Tayfun Atay, “Parti, Cemaat, Tarikat-2000’ler Türkiye’sinin Dinbaz-Politik Seyir Defteri’ Can Yayınları. İstanbul 2017 s.85) olarak ifade edilir. Devrim kanunlarında ifade edilen bu düşüncenin, eğitim sisteminde nasıl yer bulduğu belgelerden incelenmelidir.

Türkiye Cumhuriyeti döneminin maarif sisteminin ilk müfredatı, 1924 yılında hazırlanan ilk mektep müfredatıdır. Bu müfredatta “Kur’ân-ı Kerîm ve Din Dersleri’ne” 2., 3., 4. ve 5. sınıflarda haftada iki saat yer verilmiş. Ayrıca “musahabat-ı ahlakiye ve malumat-ı vataniyye” dersine ilkokulun her sınıfında haftada bir........

© Tigris Haber