Türk edebiyatı ve sinemasında siyasal hicvin en çarpıcı örneklerinden biri olan Zübük, Aziz Nesin’in 1961 yılında yayımlanan aynı adlı romanından sinemaya uyarlanmıştır.

Yönetmenliğini Kartal Tibet’in, senaryosunu Atıf Yılmaz’ın üstlendiği ve başrolünde Kemal Sunal’ın yer aldığı 1980 yapımı film, yalnızca bir güldürü eseri değil; Türkiye’nin siyasal ve toplumsal yapısına yöneltilmiş sert bir eleştiridir.

Aziz Nesin, romanına “İt, kağnı gölgesinde yürür de kendi gölgem sanırmış” atasözüyle başlar. Bu söz, romanın başkahramanı İbrahim Zübükzade’nin kişiliğini özetler niteliktedir.

Zübükzade, kendi yetenek ve erdemleriyle değil, çevresindeki insanların saflığını ve zaaflarını kullanarak yükselen bir tiptir. Yazarın bilinçli bir tercih olarak yarattığı bu karakter, bireysel bir kötülüğün ötesinde, toplumsal bir hastalığı temsil eder.

Romanın ikinci adı olan “Kağnı Gölgesindeki İt”, Zübükzade’nin sahte gücünü ve geçici iktidarını simgeler. Zübük, gücünü halktan aldığını iddia etse de, gerçekte halkın bilgisizliğinden, umutsuzluğundan ve çıkar beklentilerinden beslenir.

Olaylar, Türkiye–İran transit yolu üzerinde bulunan bir Doğu ilçesinde geçer.

Zübükzade İbrahim Bey, kasabanın esnafını, köylüsünü ve........

© Sonsöz