Tarihte çocuk işçiliği çok eskilere dayanır. Sanayileşme öncesi devirlerde çocuk aile işlerinde yardımcı olur. Erkek çocuk babasıyla bahçe işlerinde çalışırken kız çocuk annesine ev işlerinde yardımcı olacaktır. Bu çalışma ilişkisi pazara yönelik olmadığı için üretilen mal ve hizmetlerde ticarete konu olmayacaktır. Çalışma ilişkileri aile içi gönüllü bir dayanışmaya yönelik olup ailenin kendi ihtiyaçlarını karşılamaya dönük olacaktır. Sanayileşme ile birlikte pazara mal ve hizmet üretimi başlar. Orta Çağ'da küçük tekstil sanayileri kurulmasıyla beraber aile içinde anneler ve kızları bu yerlere evde nakış dikiş işleri yapmaya başladı. Böylece ilk defa aile içinde ticarete konu mal ve hizmet üretilmeye başlandı. Çünkü bu üretimler aile içinde tüketilmiyor küçük sanayilere üretiliyordu. Ev içinde sahip olunan basit üretim araçlarıyla (iplik, iğne vs…) anneler ve kızları tarafından bir katma değer yaratılıyor ve bu değer küçük sanayilere para karşılığında aktarılıyordu.

Sanayileşmenin ilk evrelerinde üretici, üretim sürecindeki maliyetleri ailelerin üzerine yıkarak onların ürettiklerini düşük bir fiyattan alıp kendi kârını ekleyip piyasada satıyordu. Bu küçük sanayilere üretim yapan aileler kendi evlerinde günün büyük bir saatini başkası için üretim yaparak geçirmekteydi. Diğer bir deyişle kendi tüketimleri için gereken üretimde geçirecekleri saatleri kısarak sanayi için daha fazla saat mal ve hizmet ürettiler. Evet başta basit üretim araçları ve üretim esnasındaki ara mallar (iğne, iplik, aydınlatmak için mum, ısınmak için odun vs…) kendilerine ait olsa da, ürettikleri mal ve hizmetlerin mülkiyeti kendilerine ait değildi. Çünkü kendi göz nuru ve emekleriyle ürettikleri ürünleri son safhada kendilerine ait olmadığı için pazarda satamıyordu.

Sonrasında Loncalarla beraber üretim mekân değiştirdi ve erkek çocukları bu sefer loncalardaki üretim atölyelerinde çıraklık yapmaya başladı. Üretim süreci evlerden çıkıp üretim atölyelerine geçti böylece hem üretim mekânı değişti hem de üretim ilişkileri. Artık çocuklar evlerinde anne ve babalarına yardımcı olmanın dışında fabrikalarda ücret karşılığı çalışmaktaydı. Diğer bir deyişle çocuklar günlük tüm zamanlarını çalıştıkları fabrikanın patronu için ayırıyorlar ve onun sahip olduğu üretim araçlarıyla ona üretim yapıp onun için artı değer yaratıyorlardı. Fabrikadaki patron aile içindeki babanın yerini almıştı. Tek farkı onu kendi adına ücret karşılığı çalıştırıyordu. Bir diğer fark ise mekânlardır. Çocuğun evi harici iki........

© soL