menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Kolay vazgeçişler, inatçı direnişler: “Kıran öder” kararnameleri

21 0
27.10.2026

Fransa’da, İtalya’da, Arnavutluk’ta eylem yasakları haberleri sürekli olarak önümüze düşüyor. Mali oligarşi, kendilerine karşı birlikte ayağa kalkanları tek tek ekonomik yıkıma mahkûm etmeye hazırlanıyor.

İtalya'da Meloni hükümeti, militan eylemlerde yaşananları gerekçe göstererek beş veya daha fazla kişinin birlikte gerçekleştirdiği belirli eylemlere beş yıla kadar hapis ve 20 bin avroya kadar para cezası öngören yasayı yürürlüğe soktu[1]. Eylemlerde maske kullanmak ya da yüzü kapatmak cezayı ağırlaştırıyor. Henüz yetişkin olmayanların yol açtığı maddi zararın ise ailelerinden tahsil edilmesi isteniyor Meloni, bunu birkaç kelimeye sıkıştırıyor: Chi rompe paga - Kıran öder. (Unutmayalım ki Meloni bir dönem, Türkiye’de neo-Atatürkçü ve sosyal-şovenler tarafından yaptığı “sömürgeci” çıkışlarıyla çok övülmüştü.)

Fransa'da da gösterilerde meydana gelen zararları katılımcılara ödetmeyi amaçlayan yasal düzenlemeler gündemde. Aynı sözler başka bir dilde, başka bir yasa tasarısının adı olarak karşımıza çıkıyor: Casseurs-payeurs- Kırıp dökenler öder. Gösterilerde meydana gelen maddi hasarların bedelinin eylemcilere ödetilmesi, kolektif mali sorumluluğun genişletilmesi ve tazminatların sosyal yardımlardan bile kesilmesi isteniyor. Bu düzenlemeler, Fransa'da sokakların yeniden hareketlendiği günlerde gündeme geliyor. 17 Ekim eylemlerinin ardından hükümet, 24 Ekim'deki yeni seferberlik için geniş çaplı bir güvenlik operasyonu hazırladı. Özel polis ve jandarma birlikleri, zırhlı araçlar, helikopterler ve askerler görevlendiriliyor.

İki devlet de aynı taktiği uyguluyor. Sokakta polis, jandarma ve asker zoruyla eylemi bastırmak ardından da ceza ve borçlarla insanların hayatlarına çökmek. Sokakta teslim alamadıklarını, düşük ücretlerine, banka hesaplarına ve ailelerin geçim parasına el koyarak teslim almaya çalışıyorlar. Kolektif mücadelenin gücünü bireysel cezaların, hacizlerin ve ömür boyu sürecek borçların altında ezmek istiyorlar.

Sermaye büyürken derinleştirdiği yoksulluk, güvencesizlik, savaşlar ve toplumsal yıkım, aynı zamanda yeni direnişlerin de koşullarını yaratıyor. İşyerlerinde, üniversitelerde, mahallelerde ve sokaklarda biriken öfke, grevlerden kitlesel militan eylemlere kadar farklı biçimlerde açığa çıkıyor. Düzenin yarattığı yıkım, kendisine karşı mücadele eden güçleri de büyütüyor. Mali oligarşinin yeni ceza yasalarına sarılması da bu çatışmadan bağımsız değil. Bu nedenle cezalandırmayı yalnızca gerçekleşmiş eylemlerle sınırlı algılamamak gerekir. Gelecekte sokağa çıkacak olanların da önüne hapis, haciz ve ekonomik yıkım tehdidi konuluyor. Burjuva mülkiyetin korunması adına çıkarılan yasalar aynı zamanda bu burjuva mülkiyet düzenine karşı gelişebilecek mücadeleleri sınırlandırmanın araçlarıdır.

Türkiye’de benzer yasalar

“Devlet, sınıf karşıtlıklarını frenleme gereksiniminden, ama aynı zamanda, bu sınıfların çatışması ortasında doğduğuna göre, kural olarak en güçlü sınıfın, iktisadi bakımdan egemen olan ve bunun sayesinde siyasal bakımdan da egemen sınıf durumuna gelen ve böylece ezilen sınıfı boyunduruk altında tutmak ve sömürmek için yeni araçlar kazanan sınıfın devletidir.”[2]

Türkiye’de son çeyreğinde en önemli eşik şüphesiz Gezi direnişidir. Gezi sonrasında devlet, bir daha o günleri yaşamamak adına bir dizi önlemler aldı. Gezi direnişinin geride kalmasının ardından “iç güvenlik yasa paketi” çıkarılarak, 4 Nisan 2015’te yürürlüğe sokuldu. 6638 sayılı bu kanun, toplam 69 maddeden oluşmaktadır. Bu kanun ile Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu (PVSK), Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu ve Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu gibi çeşitli kanunlarda değişikler yapıldı. Bu paket ile polisin gözaltı, arama ve müdahale yetkileri arttırıldı. Polise, savcı ve hakim kararı olmadan kolluk amirinin emriyle kişilerin üstünün, aracının ve eşyasının aranma yetkisi verildi. Suçüstü durumlarında gözaltı süresi 48 saate kadar arttırıldı. Bu yetkiler daha sonra AYM tarafından iptal edildi. Eylemlerde yüzünü bez ve maskeyle kapatanlara verilen hapis cezasının alt sınırı yükseltilerek 2 yıl 6 aydan 4 yıla kadar hapis cezası getirildi. Taşınması suç sayılan maddelerin kapsamı genişletildi. Sapan, demir bilye, havai fişek ve molotof doğrudan silah ve tehlikeli madde statüsüne alındı. Toplumsal olaylara müdahale araçlarında boyalı su sıkılması da bu paket ile yasallaştı. İç güvenlik yasa paketi egemenin sınıf şiddetini yasallaştırdığı en geniş kapsamdaki düzenlemedir. Sistem, kolluk kuvvetleri ile en ağır sanayi tipi silahlar, gaz bombalarıyla ve TOMA’larla donatılırken, kitleleri kendilerini savunmak için kullandığı maske, baret gibi araçlar yasadışı ilan edilerek asimetrik bir güç ilişkisi kurar. Kitleler mülksüzleştirildiği gibi savunmasız da bırakılır.

Özellikle Gezi sürecinde internet eylemlerin........

© sendika.org