Günlük karar incelemelerimizden bugün, sıklıkla karşılaştığımız ruhsatsız yapılara ilişkin idare tarafından gösterilen eylemsizlik hareketini ele alıyoruz.

Günlük hayatın içinde çoğu zaman göz ardı edilen, ancak bireylerin yaşam kalitesini doğrudan etkileyen bir sorun: ruhsatsız yapılar ve idarenin bu yapılara karşı sessizliği. Oysa son dönemde Anayasa Mahkemesi’nin verdiği dikkat çekici bir karar, bu sessizliğin artık “tarafsızlık” değil, açık bir hak ihlali olarak değerlendirilebileceğini ortaya koyuyor.

Karara konu olayda, bir belediyenin komşu parseldeki ruhsatsız yapıya karşı herhangi bir işlem tesis etmemesi, yüksek mahkeme tarafından mülkiyet hakkının ihlali olarak nitelendirildi. Bu tespit, yalnızca somut bir uyuşmazlığı çözmekle kalmıyor; aynı zamanda kamu otoritelerinin sorumluluk alanını yeniden ve güçlü bir şekilde tanımlıyor.

Anayasa Mahkemesi’nin yaklaşımı oldukça net: Mülkiyet hakkı yalnızca bireyler arası ilişkilerde korunacak bir hak değildir. Devletin ve idarenin de bu hakkı etkin biçimde güvence altına alma yükümlülüğü vardır. Üstelik bu yükümlülük, sadece kağıt üzerinde düzenlemeler yapmakla sınırlı değildir. Gerektiğinde harekete geçmek, denetlemek ve sonuç alıcı adımlar atmak da bu sorumluluğun ayrılmaz bir parçasıdır.

Burada kritik nokta şu: İdarenin pasifliği de en az hatalı bir işlem kadar zararlı olabilir. Hareketsizlik, özellikle ruhsatsız ve denetimsiz yapılaşma gibi konularda, bireylerin huzurunu ve güvenliğini doğrudan tehdit eder. Gürültüden güvenlik risklerine, çevresel etkilerden mülkiyet değerine kadar uzanan geniş bir etki alanı söz konusudur.

Bu nedenle mahkemenin kararı, yalnızca hukuki bir değerlendirme değil; aynı zamanda toplumsal düzen açısından da önemli bir uyarı niteliği taşımaktadır. Kamu otoritelerinin “bekle-gör” yaklaşımı yerine, proaktif ve çözüm odaklı bir tutum benimsemesi gerektiği açıkça ortaya konulmuştur.

Kamu yararı ile bireysel mülkiyet hakkı arasındaki denge, ancak bu aktif yaklaşım sayesinde sağlanabilir. Zira idarenin görevini yerine getirmesi, yalnızca bireyin hakkını korumakla kalmaz; aynı zamanda toplumun genel güvenliğine ve düzenine de katkı sağlar.

Sonuç olarak çıkarılması gereken sonuç net! Kamu otoritelerine ilişkin yükümlülüklerin yalnızca metin üzerinde kalmak yerine, aktif ve çözümcül yollar ile hayata geçirilmesi gerek toplumsal düzen gerekse de bireyler açısından büyük önem taşımaktadır. Çünkü bazen bir işlem yapmak kadar, yapmamak da ciddi sonuçlar doğurur.

Ve artık biliyoruz ki, hukuk düzeninde sessizlik her zaman tarafsızlık değildir. Bazen doğrudan bir ihlaldir. 

© Konya'nın Sesi