Başkanlık sistemi diye ağızdan çıkıyor ama çok, hatta birbirine zıt çeşitleri var. Ana ayırım, kuvvetler ayrılığının olması veya olmamasıdır.

Trump megaloman. Şuna buna meydan okumadan, aşağılamadan duramıyor. Çin’e gitti. Çin lideri Xi ile görüştü. ABD basınında, “eli boş dündü” diye haberler çıktı. Çin liderini aşağıladığı, tehdit ettiği yolunda ben bir haber görmedim.

Ama Batılı liderlerden aşağılamadığı, tehdit etmediği kalmadı. Çünkü kendini onların “patron”u görüyor. Xi’ye öyle davransa, kendi egosunu çizecek bir misillemeyle karşı karşıya kalabilirdi.

İtalya Başbakanı Meloni, Trump’a yakın bir isimdi. Fakat İran’a saldırısında Trump’a destek vermedi. Trump köpürdü. “Meloni benimle fotoğraf çektirmek için yalvardı… acıdım” dedi. Tabii Meloni reddetti. Milliyetçi Meloni “ben ve İtalya asla yalvarmayız” diye cevap verdi.

Aslı ne? Bilmiyorum. Fakat Trump yalancılığıyla tescillidir, bunu bilmeyen yok.

Hiçbir sistem yanlış politikaları ve Trump tarzı delilikleri önleyemez. Fakat aşırı yetkilerin tek elde toplanmasının büyük zararlarını önlemek için “kuvvetler ayrılığı” ve “denetim ve denge” gibi ilkeler, kurumlar geliştirilmiştir.

Bu kültürün güçlü kurumlarla temsil edildiği ülkelerde Trump gibi megalomanlar bile yargıya el atamaz. İstediğini senatör, milletvekili yapamaz. Merkez Bankası’na emirler yağdırır ama kimse dinlemez.

Bu “güçlü........

© Karar