Het gaat het IOC bij de uitsluiting van trans vrouwen niet om eerlijkheid

Documentairemaker en schrijver

Transgender vrouwen worden uitgesloten van deelname in de vrouwencategorie, meldt het Internationaal Olympisch Comité (IOC) afgelopen donderdag. Het IOC stelt zich daarmee op één lijn met Donald Trump, die al had aangegeven dat trans vrouwen niet welkom zijn op de Olympische Spelen.

Sinds 2002 mochten trans sporters deelnemen aan de Olympische Spelen, maar in die periode heeft nog nooit een trans persoon een podiumplaats behaald. Ook zijn er nog nooit absolute records gebroken door trans personen. Wanneer trans personen mogen meedoen in een competitie, gelden daar vaak strenge voorwaarden voor om een zo eerlijk mogelijk speelveld te creëren. Voor zover je van eerlijkheid kunt spreken, want sport is per definitie niet eerlijk. Mensen van 1,60 meter hebben bijvoorbeeld weinig kans op een hoge positie bij bepaalde atletiekonderdelen. Mensen die van nature wat zwaarder zijn, hebben in andere sporten vaak ook een nadeel. Wanneer een trans vrouw wél een medaille haalt of een record verbreekt, komt dat door hard trainen en toewijding.

Eerlijk speelveldOm een eerlijk speelveld te creëren, mochten trans vrouwen meedoen op voorwaarde dat ze gedurende langere tijd hormoontherapie ondergingen. Dat zorgt voor afnemende spierkracht, waardoor een gelijk speelveld wordt gecreëerd.

Het IOC baseert de beslissing om trans vrouwen uit te sluiten op onder meer de prestaties van bokssters Imane Khelif en Lin Yu-ting in 2024. Zij worden als bewijs aangevoerd, maar zijn helemaal geen trans sporters. Ze werden gediskwalificeerd op basis van nooit openbaar gemaakte biologische tests.

Ook in het taalgebruik, wat veel media overigens zonder toelichting overnemen, wordt uitsluitende taal gebruikt. Zo wordt er over trans vrouwen geschreven als "biologische mannen", terwijl het vrouwen zijn met een trans verleden. Het gebruik van een versimpelde interpretatie van biologie om mensenrechten te beperken, heeft een lange en discriminerende geschiedenis. Denk aan eugenetica, of het uitsluiten van vrouwen van de Olympische Spelen aan het begin van de vorige eeuw. Men geloofde toen dat competitiesport schadelijk was voor de vrouwelijke reproductieve gezondheid – een argument dat volledig verzonnen was, maar breed werd geaccepteerd als "wetenschappelijk".

In het debat gaat het vrijwel altijd over trans vrouwen. Vaak wordt dan gezegd dat dat komt omdat trans mannen een achterstand hebben, omdat ze met een vrouwelijk lichaam zijn geboren en daarom niet op hoog niveau sporten. Dat is een misvatting. Er zijn wel degelijk trans mannen op topniveau, zoals atleet Chris Mosier, bokser Patricio Manuel en zwemmer Schuyler Bailar. Zij mogen in de VS in de mannencompetitie deelnemen. De afwezigheid van paniek rond trans mannen onderstreept dat de weerstand tegen trans vrouwen niet primair over eerlijkheid gaat, maar over het makkelijker te verkopen idee dat trans vrouwen een "voordeel" zouden hebben.

Uitsluiting in de sport maakt deel uit van een breed antitransbeleidDit maakt deel uit van een breed antitransbeleid. In de VS zijn inmiddels meer dan vijfhonderd antitranswetten ingediend, variërend van sportverboden tot verboden op zorg, op boeken en op naam- en genderwijziging. Het beleid geldt dus niet alleen voor sport. Trans personen worden ook uitgesloten van functies in het leger. Alle trans militairen werden ontslagen, ondanks jarenlange staat van dienst en hoge onderscheidingen. Ze zouden te zwak zijn voor een functie in het leger. Kracht wordt dus naar believen ingezet om trans vrouwen uit te sluiten: voor het ene te sterk, voor het andere weer te zwak.

Het weren van trans vrouwen uit de sport is een van de manieren waarop zij uit het publieke leven worden geweerd. Verdachtmakingen en misinformatie worden daarbij als wapen ingezet. Het afbreken van inclusie in de sport is een politieke beslissing, gevoed door de verspreiding van desinformatie en onderdeel van een breed antitransbeleid.

Kijk naar de feiten: die laten iets heel anders zien dan antitranspartijen ons willen doen geloven. Sport is voor iedereen, en sporten doe je samen. Met iedereen.

Meld je hieronder gratis aan voor Joop NL. Iedere donderdag een selectie opvallende nieuwsverhalen, opinies en cartoons in je mailbox.

Wij zijn voor, jij ook?

© Joop