Sosyal medyanın hızı ve etkisi, ne yazık ki beraberinde dijital bir manipülasyon dünyasını da getirdi. Bugün “yapay gündem” dediğimiz olgu, toplumun gerçek sorunlarını gölgeleyen, algıları yöneten ve kitleleri istenilen yöne kanalize eden organize bir mekanizmaya dönüşmüş durumda.

Geleneksel medyada gündem, olayların doğal akışıyla belirlenirdi. Ancak bugün, sosyal medya platformlarında bir konunun en çok konuşulanlar listesine girmesi, o konunun her zaman önemli olduğu anlamına gelmiyor. Aksine, çoğu zaman bu liste, belirli bir merkezden yönetilen hesaplar ve paralı troller tarafından işgal ediliyor.

Yapay gündem bir mühendislik ürünüdür. Belirli anahtar kelimeler kısa süre içinde binlerce farklı hesaptan paylaşılır. Bu hesapların bir kısmı gerçek kişilere ait olsa da, büyük çoğunluğu otomatik yazılımlarla yönetilen botlardır. Amaç, algoritmaları manipüle ederek bir konuyu listenin en tepesine taşımak ve toplumda “herkes bunu konuşuyor” hissi yaratmaktır. Konunun uzmanlarına göre;dijital dünyanın karanlık köşelerinde, gerçeği bükmek ve toplumsal algıyı manipüle etmek amacıyla faaliyet gösteren algı trolleri, modern çağın en büyük dezenformasyon silahlarından biri haline geldi. Bu yapılar, sadece bireysel birer kullanıcı değil, genellikle belirli bir ajanda doğrultusunda hareket eden, organize birer mekanizmadır.

Demokratik bir toplumda sağlıklı bir tartışma ortamı, doğru bilgiye erişimle mümkündür. Ancak algı trolleri, bilgi kirliliği yaratarak rasyonel zemini yok ederler. Özellikle toplumsal uzlaşıya ihtiyaç duyulan dönemlerde, bu trollerin yaydığı dezenformasyon, barış dilini zehirleyerek “öteki” kavramını düşmanlığa dönüştürür.Hakikat, yerini sloganlara; sağduyu ise yerini anlık öfke patlamalarına bırakır. Bu durum, sadece sosyal medyayı değil, gündelik hayatın huzurunu da doğrudan tehdit eder. ***

Siyaset, kendine yarar sağlayacak her alanı kullanır. Bu anlamıyla pragmatiktir. Her boşluğu doldurmaya çalışır, sıkıştığında kitlenin dikkatini başka alanlara çekerek kusur ve yanlışlarını örtmeye çalışır. Gündem değiştirmek, yapay gündemler oluşturmak da bu yöntemlerin olmazsa olmazıdır.

Son dönemlerde internet üzerinden sosyal medyada bunu trollerini de kullanarak uyguluyor.

Troller, mantık ve kural dışı argümanlarıyla piyasaya çıkar her türden nefreti makamında, ırkçı, ayırımcı, cinsiyetçi ve benzeri argümanlarla ağız dalaşına girer, gündemi saptırırlar. Bir grup ya da kişiyi hedef alıp, her türden toplum kuralının ve nezaketin dışında hakaret ve küfre dayalı kullandıkları jargon kullanıcılarda karşılık buldukça keyiflenir ve enerji toplarlar.

Olmayan bir şeyi gerçek gibiymiş gibi yaymak, gerçek gündemin karşısında yapay gündemler oluşturmak temel özellikleridir.

Siyasetin gündem değiştirme yöntemleri çeşitlidir. Oluşturulmaya çalışılacak sahte gündemin öncelikle medyada yer alan yandaşa servislenmesi sağlanır. Manşetler buna uygun oluşturulur. Troller buna göre mevzi alır. Ve atış başlatılır. Oluşturulan ve devreye sokulan bu yapay gündem tuzağına kapılacak bir kitle her dem bulunur. İktidar bu süreçten sonra kendini sanki bu olayın dışındaymış gibi göstererek kalemşorlarını, sözcülerini, trollerini cepheye sürer.

Bu sayede toplum gerçek sorunlardan uzaklaştırılıp yapay konularla meşgul olup düşünmeye, sorgulamaya vakit bulamaz.

Troller sadece sahte içerik üretmez, aynı zamanda duyguları da manipüle ederler. Toplumun hassas noktalarına saldırarak tartışmayı alevlendirmek, muhalif veya farklı düşünen isimleri toplu saldırılarla sindirmeye çalışmak,.yanlış bir bilgiyi çok kez tekrar ederek onun “gerçek” gibi algılanmasını sağlamak.bellibaşlı yöntemlerindendir. Sosyal medya, özgür bir ifade alanı olma potansiyelini taşırken; trollerin elinde bir algı laboratuvarına dönüşebilir. Hakikati korumak, her bir kullanıcının bu yapay gürültüye karşı sergileyeceği bilinçli duruşla mümkündür. Unutmayalım ki, ekranlardaki parlak listeler her zaman hayatın gerçek rengini yansıtmaz.

* ilketv.com.tr’de yayımlanan yazılar, yazarların görüşlerini yansıtmaktadır. Yazılar İlke TV’nin kurumsal bakışıyla örtüşmeyebilir. Yazıların tüm hukuki sorumluluğu yazarlarına aittir.

© İlke TV