Enflasyon TÜİK’in toplumsal inanırlık, güven ve itibar açısından zaten en sorunlu verisiydi. Bu değişiklikle iyiden iyiye bir kopuş ortaya çıkacak.

Sendikalar, meslek odaları ve akademinin bir araya gelip, tamamen yeni bir geçinme endeksi yaratma misyonunu üstlenmeleri bir çözüm olabilir.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Tüketici Fiyatları Endeksi’nde (TÜFE) geniş çaplı değişiklikler yaptı. TÜİK, TÜFE hesaplamasında kullandığı mal ve hizmet sepetinin içeriğini ve sepette yer alan mal ve hizmetlerin sepet içindeki ağırlıklarını, zaten her yıl değiştiriyor. Bu kez yapılan değişiklik, her yıl yapılan rutin değişikliklerden çok farklı. 2026 başı itibarıyla devreye giren TÜFE’yi tamamen yenilenmiş bir endeks olarak değerlendirebiliriz.

Birinci olarak endeksin baz yılı 2025 olarak değiştirildi. Eski endekste 2003, baz yılıydı ve 2003 yılı ortalama endeks değerleri 100’e eşitti. Şimdi 2025 yılı ortalamaları 100’e eşit hale getirildi. TÜFE alt kalemlerinde 7 bini bulan endeks değerleri artık 100 dolayındaki rakamlarla ifade edilecek.

Haberleşmenin yerini bilgi ve iletişim aldı

İkinci değişiklik madde sınıflamasında. Eski sınıflama 12 ana kategori üzerinden yapılıyordu, yenisi 13 kategori üzerinden yapılıyor. Bu değişiklikle haberleşmenin yerini bilgi ve iletişim aldı. Çeşitli mal ve hizmetler içindeki sigorta ve finansal hizmetler ayrı bir ana kategori olarak tanımlandı. Bu değişiklikler çerçevesinde daha çok ulaştırma, haberleşme, eğlence ve kültür, çeşitli mal ve hizmetlerinde olmak üzere alt kalemlerin bir kategoriden diğerine kayması gibi değişiklikler oldu.

Bu değişiklik AB istatistik ofisi Eurostat uygulamalarına paralel olarak yapıldı. Buradaki sınıflama değişikliği hanehalkı tüketim harcamaları araştırmasında daha önce gerçekleşmişti. Böylece iki veri seti arasında uyum da sağlanmış oldu.

Endeks hesabındaki en önemli değişiklik, endeksin kapsam ve ağırlıklarının belirlenmesindeki yaklaşımda oldu. Eskiden endeks sepetinin içeriği ve sepet içindeki kalemlerin ağırlıkları örneklem olarak belirlenen hanelerden bizzat derlenen hanehalkı tüketim verilerine dayalı olarak belirleniyordu. Endeksin mantığı hanelerde yapılan harcamalara konu olan mal ve hizmetlerin ortalama fiyat artışını hesaplamaya dayanıyordu.

Şimdi ise endeksin mantığı hanelerin dışında özel tüketimin toplamı için bir enflasyon hesaplamaya dayanıyor. Bu değişiklikle tüketim kalıbının içine ailelerin........

© Ekonomim