menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Bir rezerv masalı: Riskin kamusallaştırılması

20 0
27.01.2026

Kârı özelleştirip zararı sos­yalleştirmekten daha bü­yük bir adaletsizlik yoktur.

— Nassim Nicholas Taleb

Şehirlerin ışıkları söner, piya­salar kapandığında; Ankara’nın gri binalarında bir hesap maki­nesinin tuşları hâlâ durmaksızın çalışır.

“Merkez Bankası rezervlerin­de tarihi zirve!”

“Swap hariç net rezervler re­kor kırdı!”

Grafiğe baktığımızda, grafiği oluşturan çizginin derin bir çu­kurdan çıkıp gökyüzüne doğru tırmandığını görürüz. Evet, ra­kamlar yalan söylemez. Ama her şeyi de anlatmaz.

Bugün çizginin son noktası “ta­rihi başarı” diye sunuluyor. Oysa her bir milimetresi, çok ağır be­deller ödenerek çizildi. Bu bir ba­şarı öyküsünden ziyade, pahalı­ya satın alınmış bir zamandır. Ve rüzgâr tersine döndüğünde, çıp­lak kalma ihtimali fazlasıyla dü­şündürücüdür.

Eskiden kur riski, onu alanın sorumluluğundaydı. Yatırımcı TL’de kalıyorsa, risk de getiri de kendi bilançosundaydı. Kur sıç­rarsa zarar eder, sabit kalırsa fai­zini alırdı. Serbest piyasa “vahşi” idi belki, ama dürüsttü.

2021’de Kur Korumalı Mevdu­at ile başlayan ve bugün fiilen ka­bul edilen yeni kur rejimiyle bu düzen kökten değişti.

Bugün TCMB, yerli ve yaban­cı yatırımcıya şunu söylüyor: “TL’ye gel, kuru ben senin için kontrol ederim.”

Bu, klasik para politi­kası değil; devasa bir kur sigortasıdır.

Döviz bazında sağla­nan reel kazanç, yatı­rımcının maharetinin değil, kamunun sundu­ğu bu örtülü garantinin sonucudur. Detayları da yandaki tablolarda da rahatça görülebilir.

2024’te 100 dolarını TL’ye dö­nen ve TLREF faizi alarak 2025 sonuna kadar bu faizden yarar­lanan bir yatırımcı dolar faizi olarak s.66 toplam (senelik 1.78) getiri sağlamıştır.

Yok olmadı. Bir yere gitmedi… Sadece yatırımcının omuzların­dan alınıp, halkın üzerine bıra­kıldı.

Kamu maliyesine, sanayiciye, ihracatçıya, tüketiciye, kredi fai­zine, borç stokuna…

Özellikle yabancı yatırımcıya verilen bu garanti, ülkenin üret­tiği değerin tertemiz bir otoyolla ülke........

© Dünya