menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İstemediğimiz kişi neden kıymetlenir?

74 0
08.11.2026

İstemediğimiz kişi neden kıymetlenir?İ

Bir süredir ayrılmayı düşündüğünüz biri, sizden önce ayrılmaya karar veriyor. İlişkinin iyi gitmediğini biliyorsunuz. Yanında mutlu değilsiniz, görüşmek için eskisi kadar heves duymuyorsunuz. Hatta ayrılık konuşmasını nasıl yapacağınızı bile düşünmüşsünüz. Ama o sizden uzaklaşınca işler değişiyor. Telefonunuza daha sık bakıyor, neden aramadığını merak ediyor, sizi hâlâ isteyip istemediğini anlamaya çalışıyorsunuz. Birkaç gün önce bitirmek istediğiniz ilişki, bir anda kaybetmeye dayanamadığınız bir şeye dönüşüyor.

Benzer bir duyguyu, görüşmekten pek hoşlanmadığınız bir arkadaşınız sizi aramayı bıraktığında ya da katılmak istemediğiniz bir buluşmaya davet edilmediğinizde de yaşayabilirsiniz. Gitmeyeceğiniz bir yere çağrılmamış olmak canınızı sıkıyor. İnsan bazen hayatında olmasını istemediği birinin hayatından çıkarılmaya tahammül edemiyor. Daha dün sizi yoran insan, şimdi neden bu kadar önemli?

Bir ilişkiyi bitirmeyi düşündüğümüzde karşımızdaki insanın bizi istemeye devam edip etmeyeceğini çoğu zaman sorgulamıyoruz. Kendi duygularımız değişmiş olsa da onun ilgisinin süreceğini varsayıyoruz. Görüşmek istemediğimiz arkadaşımızın arayacağını, uzaklaştığımız sevgilimizin bizi bekleyeceğini düşünüyoruz. İlişkinin kapısını aralık bırakmak, içeri girmek istemesek bile güven veriyor. Kapı karşı taraftan kapandığında ise kaybettiğimiz şeyin yalnızca o insan olmadığını fark ediyoruz.

Psikolog Jack Brehm’in psikolojik reaktans kuramı, elimizden alınan seçeneklerin neden birden değer kazanabildiğini açıklıyor. İnsan, karar verme özgürlüğünün kısıtlandığını hissettiğinde kaybettiği seçeneği yeniden elde etmeye yönelebiliyor. Daha önce önemsemediğimiz bir ihtimal, artık mümkün olmadığında zihnimizi meşgul etmeye başlıyor. İlişkinin bitmesini istemekle, bitmesine kimin karar verdiği konusunda söz sahibi olmak aynı şey değil. Bazen ayrılığın kendisinden çok, kararın elimizden alınmasına tepki gösteriyoruz.

Yalnız, kontrolü kaybetmek yaşadığımız huzursuzluğun tamamını açıklamıyor. Ayrılığın başkalarının gözündeki karşılığı da var. Özellikle kimin kimi terk ettiğinin önemsendiği çevrelerde, terk edilen taraf olmak yeterince sevilmemiş, tercih edilmemiş biri gibi görünme kaygısını uyandırabiliyor. Bir süre önce kurtulmak istediğimiz ilişkiyi bu kez başkalarının gözünde kaybetmiş olmaktan rahatsız oluyoruz. İlişkinin nasıl yaşandığından çok, nasıl sona erdiğiyle ilgilenmeye başlıyoruz.

Psikanalitik düşüncede kullanılan narsisistik incinme kavramı, bu tepkinin başka bir yönünü anlamamıza yardımcı oluyor. Burada narsisistik kişilik bozukluğundan söz etmiyoruz. Hepimizin başkalarının gözünde özel, değerli ve sevilebilir olmayı isteyen bir yanı var. Karşımızdaki insanın ilgisi zamanla kendimizle ilgili olumlu düşüncelerimizi doğrulayan bir aynaya dönüşebiliyor. O insan yüzünü çevirdiğinde aynadaki görüntümüz de sarsılıyor. Bir süre önce ilişkiyi bitirmeyi düşünürken, şimdi onun fikrini değiştirmeye çalışmamızın nedenlerinden biri bu sarsıntı.

Birinin bizi artık istememesi, o insanla ilgili düşüncelerimizden önce kendimize bakışımızı değiştirebiliyor. Yıllarca güzel, çekici, eğlenceli bulduğumuz biri nasıl oluyor da artık bizimle birlikte olmak istemiyor? Değişen onun duyguları mı, yoksa bizde eskiden gördüğü bir şeyi mi kaybettik? İlişkinin neden yürümediğini düşünmek yerine kendimizde kusur aramaya başlıyoruz. Karşımızdaki insanın tercihini, değerimiz hakkında verilmiş bir hüküm gibi okuyabiliyoruz.

Benlik saygımız sandığımız kadar başkalarından........

© Diken