Sanayi Devrimi’yle birlikte çocuk emeği üretim sürecinde ciddi bir biçimde yer almıştır. Her ülke, kendi sermaye gelişim süreçlerine göre düzenlemeler yapmıştır. Örneğin, İngiltere’de Sanayi Devrimi’nden sonra fabrikalarda çalışan işçilerin üçte ikisini çocuklar ve kadınlar oluşturmaktaydı. Bununla birlikte çocuk işçiliğine yönelik birçok yasal düzenlemeler de beraberinde gelmiştir. Çocukların ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılmasına yönelik kısıtlamalar getirilmesi de toplumsal tepkilerin sonucu olmuştur. İlk çocuk işçiliği yasası İngiltere’de “çıraklık yasası” olarak bilinen bir düzenleme ile olmuştur. Ekonomideki bu gelişmeler eğitimin içeriğini de belirler hale gelmiştir.

Avrupa’daki ekonomik gelişmelerin dışında kalmamak için Osmanlı’da da kimi adımlar atılmıştır. Bunlardan birisi İstanbul Sanayi Mektebi’dir. 1868 yılında kurulan bu okulun amacı ekonomide Avrupa ile yarışır hale gelmek için kalifiye eleman yetiştirmek olarak kurgulanmıştı. Cumhuriyet döneminin meslek okulları serüveni ise şöyle gelişti: 1923 İzmir İktisat Kongresi’nde her bölgenin gereksinim ve olanaklarına göre sanayi okullarının kurulması, sanayi çıraklık okullarının ve ustalık kurslarının açılması karar altına alınmıştı.

3 Mart 1924 tarihinde Öğretim Birliği Yasası çıkarılarak eğitim, “herkes için kamusal bir hak” olarak tanımlanmış ve öğretimde birlik sağlanmıştır. 1941’de kurulan Mesleki ve Teknik Öğretim Müsteşarlığı, 1960 yılında Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü, Kız Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü ve Ticaret Öğretimi Genel Müdürlüğü olarak yeniden örgütlenmiştir. 2011 yılında çıkarılan 652 sayılı kanun hükmünde kararnameyle, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitimin yürütülmesinden sorumlu altı birim Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü (MTEGM) adı altında birleştirilmiştir. Ayrıca yaygın mesleki eğitim ile açık öğretim kurumları da Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü (HBÖGM) bünyesinde toplanmıştır.

Çıraklık eğitimi........

© Cumhuriyet