Sesli sinemanın Türkiye’ye gelip gelmeyeceği, gelirse de yabancı dilde “konuşan sinema”nın özellikle Türkçemiz açısından ne gibi sorunlar yaratabileceğinin tartışıldığı bir dönemde öne çıkan görüşlerden biri de bizim mutlaka kendi dilimizde sesli filmler yapma çalışmalarına girişmemiz olur. Sesin sinemaya girdiği 1928-1931 döneminde yılda yalnızca tek bir film üretebilen sinemamızda bunun sanıldığı gibi pek kolay olamayacağı da ortaya çıkar. Filmlerin seslendirilme işlemlerinin yapılacağı stüdyolarla, salonların sesli filme uygun donanımlardan yoksun oluşları, bu zorluğun önündeki başlıca engeller olur. Bir süre sonra Muhsin Ertuğrul, İpek Film adına çektiği “İstanbul Sokaklarında-1931” filmiyle bu engelleri kısmen açmanın yolunu bulur. Seslendirme sorununu Paris’teki Epinay stüdyolarında Tobis Klang işlemiyle seslendirerek çözer. Böylece bir filmle Türk sinema tarihimizde iki ilke birden imza atar. Bu ilkler; Türk sinemasındaki ilk sesli filmle, yine bir ilk olan ortak yapım (Türk-Yunan-Mısır) projesidir.

Ancak Muhsin Ertuğrul bu ilk oluşlarda yalnız değildir. Cumhuriyet gazetesinin 14 Mayıs 1932 tarihli ilk sayfasında “Filmcilikte İnkişaf” başlığı ile tek sütün yayımlanan bir haberde, Türkçe sesli ve sözlü “Makine Sayesinde” adlı bir filmin yapıldığı yer alır. Haberde, son hafta zarfında Türk filmciliği âleminde büyük bir muvaffakiyet elde edildiği, şimdiye kadar memleketimizde film imali hususunda kafi derecede vesait mevcut olmaması dolayısıyla yapılacak herhangi bir film için Avrupa........

© Aydınlık