Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Güzel Sanatlar ve Tasarım Fen Hemşirelik İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

"HAYATI: doğal bir OKUyuşla; PAYLAŞmak"

Ses mi Ritim mi Haram?

Sosyal medya sayesinde artık hiç bir şey gizli kalmıyor. Herkes fikrini açıklıyor, yayıyor. Son zamanlarda ilgilenmeyi düşünmediğimiz, hiç aklınıza bile gelmeyen haber, görüntü, fikirlerle sosyal medyada karşılaşıyoruz. Bunların bazıları KBRN gibi güncel, bazıları ise tarihi derinlikleri olan konular olabiliyor. Bazıları ise basit olmakla beraber edindiğimiz bilgi kaynakları sebebiyle karmaşıklaşıyor. Asılsız haber, yanlış bilgi, spekülatif bilgi olabiliyor. Veya bir bilgi edinmiş biri olarak biz öyle zannediyoruz. Tam da alanımla ilgili son zamanlarda önüme gelen bir bilgi. Bunu bir kaç farklı kişiden gördüğüm ve duyduğum için burada gündeme getirmek zorunda hissettim. Görüntü şu: Bir hocaefendi parmaklarını masaya ritmik vuruyor ve şöyle diyor: “Bu ritimdir, bu kadarı bile haramdır”. Görüntünün öncesi olabilir. Ama kastettiği şey bellidir. Ritim haramdır diyen kişinin bilgisi ne düzeyde bilemem ama bir miktar dini birikimi olduğu anlaşılıyor. Peki ya ritim bilgisi? Ritim nedir? Nasıl oluşur? Ritmin eş anlamlıları nelerdir? İslam tarihinde ritim bilgisi? Kaç çeşit ritim vardır? Burada bütün soruları değil ama ilk soruyu anlarsak söylenen sözün perde arkasını, yani ritmin haram olup olmadığını daha iyi anlayabiliriz. Diğer sorulara da temel atmış oluruz.

Herhangi bir nesneye belirli aralıklarla vurulduğu zaman kulağımız onu ritim olarak algılar. Burası doğru ama ritim bundan ibaret değil. Karşımızda kulakları sağır biri masaya vurduğumuzdan hiç bir şey anlamaz. Onun masaya ritimle vurması haram olur mu? Bu sorudan maksadımız ritmin aslı nedir sorusunu açmak, sözün asıl maksadını anlamak. Kulağımız ne duyar? Ses. Peki sesi yasaklayan hangi dini nas var? Nas yani Kur’an ve sünnetten bir delil. Ritim sadece ses mi? Hayır. Ses, aralık, ses, aralık, yani ses ve aralık şeklinde devam ederse basit bir ritim oluşur. Aralık için + sembolünü kullandığımızda ritmi oluşturan sesi şöyle formülleştirebiriz: ses+ses+ses. Bu formülde yasak olan ne? Her kelime bu formül üzerinedir. Mesela: ke+li+me= ses, aralık, ses, aralık, ses. Bir de her sese kalın ve ince zıtlık özellikleri eklenirse, ritmik algı daha da kolaylaşır. Özetle her kelime, kelimelerin oluşturduğu cümleler mutlaka ritim özelliği taşır demek istiyoruz. Tahtaya vurmak en basit ritimdir, ritimlerin en basitidir.

Kur’an ve Hadis kaynakları elbette dinimizin vaz geçilmez temel bilgilerini oluşturur. Ritim kelimesinin eş anlamlıları ve rtim özelliği barındıranlar arasında “ahenk, ika, usul, ölçü, aruz” kelimeleri bulunur. Konuyu söylenmek istenen asıl maksada doğru açarsak “huda, nasb, gına, musiki, müzik” kelimelerini, “def, davul, ud” çalgılarını, “mülayemet, münaferet, uyum” kavramlarını, Edebiyat ilminde “şiir, manzum, vezin, seci”, Türkçe eğitimde dilin bir özelliği olan “ses uyumu” kavramını da kapsar. Kur’an tilavet terimlerinden söz etmiyorum bile. Bu kelimeleri Kur’an’da yasaklanan kelimeler arasında bulmak mümkün mü? Kur’an’ın kelimeleri hangi dildedir: Arapça. Şimdi sorumuz: Arapçada ritim var mı?

Her dil bir ritim taşır

Arapça, Türkçe, Farsça, Urduca, Hintçe veya dünyanın herhangi bir dili içinde bir ahenk barındırır, yani ritim barındırır. Dil ritimsiz olmaz. Arapçanın ritmini temsil eden Cahiliye şairlerinin en çok uğraştıkları şey veciz, ahenkli, ritimli cümleler, mısralar, kasideler söyleyebilmekti. Şairlerin Kur’an ayetlerinin ritmi karşısında acziyetlerini itiraf ettikleri ayetlerle sabittir. Kur’an’ın ritimsiz olduğunu söyleyen kişi ritmin ne olduğunu bilmiyor demektir. Kur’an’ın kolay ezberlenmesini sağlayan özelliklerinden biri onun ilahi bir ritme sahip olmasıdır. Yani kelimeleri oluşturan “kapalı hece, açık hece, kısa hece, uzun hece, vurgulu hece, kısa aralık, uzun aralık” gibi özellikler ritmi oluşturan birbirine zıt “ses ve aralık”ları barındırır ve her ayet insanın kabiliyetlerini gözeten ilahi kaynaklıdır. Beyin ve eğitimi konusunda uzman olan Prof.Dr. Sinan Canan “beyin her şeyi zıddıyla öğrenir” derken, ritmin oluşturduğu zıtlıklardan bahsetmektedir. Bu İslam alimlerinin eserlerinde de rastlanan çok eski bir tespittir: insan eşyayı zıddıyla öğrenir.

Kur’an’da ritim vardır

Bu bilgiler ışığında “ritim haramdır” diyebilir miyiz? Basit bir sözün ne kadar tehlikeli bir hale geldiğini sosyal medya kullanan hocaefendi düşünmek zorundadır. O hitap ettiği toplumun bir rehberidir ama sosyal medya onu herkesin huzuruna çıkarmaktadır. Her dilde ritim vardır derken, kelimeden örnek verdik. Türkçede kelime ve cümle yerine söz kullanıyoruz, sözde ritim vardır. Kelime değişince özellikleri değişmiyor. Arapça’da, Türkçe’de ve diğer dillerde ritim vardır. Dil değişince özellikler değişmiyor. Dil kendi ritmiyle öğrenilince daha kolay öğreniliyor. Yıllardır İngilizce okunur ama bir türlü öğrenilemiyorsa sebeplerden biri dili kendi ritmiyle öğrenmemekten kaynaklanmaktadır. İnsan hangi dilde konuşursa konuşsun ritimle yani ahenkle konuşur.

Ritimden ne kastediyorum

Ritim ve ahenkten ne kastedildiği anlaşıldı. En azından kendi ifade ettiği cümlenin anlamı kapsamında Hocaefendinin de ne kastettiği anlaşıldı. Şayet bu yazıyı okursa Hocaefendi buna iki şekilde itiraz edebilir: 1-“ben nakilciyim”, 2-“ben onu mu diyorum?”. Birincisini söyleyen kişi bilgisinin aktarmacılıktan yani nakilden ibaret olduğunu belirtmiştir, duyduğunu veya okuduğunu aktarmaktadır, konu hakkında yeterli bir okuması (yani okuması gereken daha başka eserler var demektir) ve kendi kanaati henüz oluşmamıştır, hoş görülür veya taraf tutuyordur. İkincisi ise sözü müziğe getirecektir. İşte yazının başlangıcında “tarihi derinlikleri olan konular” ifadesinden kastettiğim tam da budur. O zaman hocaefendiye düşen doğru cümle “müzik haramdır” demektir, “ritim” kelimesi yanlış bir kelimedir. Bu arada İslam alimleri tarafından müziğin haram olmadığını ele alan onlarca yayın ve eser var. Fakat dedim ya bu konu “tarihi derinlikleri olan konular”dan biridir. Başa saran öykü gibidir, ibret alınırsa tekerrür etmez. Bir tarafta KBRN problemi bir tarafta ritim problemi, dünya hayatı.

Bir Bilim Abidesi ve Gönül İnsanı: Hatemi Hoca’nın Aziz Hatırasına

Yorum Yap Cevabı İptal Et

Bir dahaki sefere yorum yapmam için adımı, e-postamı ve web sitemi bu tarayıcıya kaydedin.

Δdocument.getElementById( "ak_js_1" ).setAttribute( "value", ( new Date() ).getTime() );

Cumhuriyet ve Sanat Üzerine Notlar

Akademinin Karanlık Yüzü

Güncel Sanatı Metaverse Bağlamında Okumak

Ressam Ahmet Yakuboğlu’nun Sanatına Dair

Akademisyenin Motivasyonu mu?

Koleksiyoner Olarak Sanatçı

Çoğalan Müzik Kültürü Ağırlık Yapar mı?

Üniversite Öğrencisi, Hayata Bakışın Nasıl Olmalı?

Akademik Metinler Üzerine

Cem Behar Kadim ile Cedid Arasında

Toplam Ziyaretçi (Tekil Kişi): 2.072.713

Mescidi Aksa’nın İbadete Kapatılması Tam Bir İnsanlık Suçudur için S. ARDA ULUKÜRÜZ

Mescidi Aksa’nın İbadete Kapatılması Tam Bir İnsanlık Suçudur için Vahap Can

Mescidi Aksa’nın İbadete Kapatılması Tam Bir İnsanlık Suçudur için ERSİN DEMİRAL

Mescidi Aksa’nın İbadete Kapatılması Tam Bir İnsanlık Suçudur için Nihat Akyol

Prof. Dr. Hüsrev Hatemi’nin Ardından için Prof.Dr. Rukiye Pınar Bölüktaş

Prof. Dr. Hüsrev Hatemi’nin Ardından için Bülent Demirbek

Yeni Aldığım Plaketin Öyküsü ve Bu Konudaki Düşüncelerim için Osman Nuri Cengiz

Yeni Aldığım Plaketin Öyküsü ve Bu Konudaki Düşüncelerim için Abdullah Ünsal

Yeni Aldığım Plaketin Öyküsü ve Bu Konudaki Düşüncelerim için Tahir hatipoglu

Yeni Aldığım Plaketin Öyküsü ve Bu Konudaki Düşüncelerim için Niyazi Aşkar

Ayın Konusu: 2023 Seçim Değerlendirmesi (12)

Ayın Konusu: 2024 Yerel Yönetim Seçim Sonuçlarının Değerlendirilmesi (13)

Ayın Konusu: Acil Durumlara Hazırlıklı mıyız? (11)

Ayın Konusu: Adaletin Üstünlüğü (25)

Ayın Konusu: Ahlak, Adalet ve Bilim İlişkisi (14)

Ayın Konusu: Akademik Kültürde Kaybedilen Değerler (15)

Ayın Konusu: Akademik Yayınlarda Hakemlik (13)

Ayın Konusu: Akademisyenden Üniversite Öğrencilerine Tavsiyeler (22)

Ayın Konusu: Akademisyenlerde Motivasyon Eksikliği (15)

Ayın Konusu: Akademisyenlerin 2023 Seçimine Bakışı (11)

Ayın Konusu: Anayasa Değişikliği (8)

Ayın Konusu: Asistan Eğitimi; Sorunlar – Çözümler (19)

Ayın Konusu: Bilim-Din İlişkisi (18)

Ayın Konusu: Bilim-Siyaset İlişkisi (16)

Ayın Konusu: Bilim, Din, Sanat Dili: Türkçe (13)

Ayın Konusu: Bilinç oluşturmak \ Algı yönetmek (11)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: AHLAK (22)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: EŞİTLİK ANLAYIŞIMIZ (16)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: YALAN (20)

Ayın Konusu: Cezasızlık Algısı (12)

Ayın Konusu: Covid-19 Pandemisinin İnsanlığa Mesajları (32)

Ayın Konusu: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (12)

Ayın Konusu: Cumhuriyet ve Demokrasi (17)

Ayın Konusu: Doğrudan Demokrasi (12)

Ayın Konusu: Dünyadaki Siyasi Süreçler ve Türkiye (7)

Ayın Konusu: Enflasyon: Nedenleri ve Çözüm Önerileri (9)

Ayın Konusu: Fikri; Üretme Hakkı ve İfade Hürriyeti (29)

Ayın Konusu: Gelir Dağılımı (14)

Ayın Konusu: Haksız Kazanç (12)

Ayın Konusu: Hegemonya (11)

Ayın Konusu: İklim Değişikliği (11)

Ayın Konusu: İnsanın Çoğaltma ve Biriktirme Tutkusu (17)

Ayın Konusu: İstişare (25)

Ayın Konusu: KBRN! Hazırlıklı mıyız? (7)

Ayın Konusu: Kumar – Bahis (9)

Ayın Konusu: Kuraklık: Türkiye’nin Su Yönetiminde Acil Ne Yapılmalı? (11)

Ayın Konusu: Liyakat (36)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunlarımız (5)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: "Geleneksel Din Anlayışı" (7)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: “Liyakatli İnsan Yetiştirme” (23)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: “Nüfus Artış Hızı” (5)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Akademisyen? (17)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Anayasa? (12)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Belediye Başkanı? (15)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Eğitim Sistemi? (19)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Üniversite? (41)

Ayın Konusu: NATO (5)

Ayın Konusu: Nisâ Suresi 75. Ayet ve Müslümanlar (9)

Ayın Konusu: Oku’mak-Yaz’mak: Nasıl Anlamalı? (12)

Ayın Konusu: On Emir ve Yahudiler (8)

Ayın Konusu: Sağlık Sistemimizin Değerlendirilmesi (12)

Ayın Konusu: Siyasal Süreçler ve Tövbe (6)

Ayın Konusu: Sosyal Medya (13)

Ayın Konusu: Toplumsal Barışın Tesisi! Ama Nasıl? (18)

Ayın Konusu: Türkiye Cumhuriyeti'nin 100. Yılı (24)

Ayın Konusu: Türkiye ve Bilim (12)

Ayın Konusu: Türkiye'de "Planlama Sistemi": Sorunlar ve Çözüm Önerileri (13)

Ayın Konusu: Türkiye'nin "'İran Siyaset'i" Ne Olmalı? (7)

Ayın Konusu: Türkiye'nin En Temel Sorunu ve Çözüm Önerileri (16)

Ayın Konusu: Üniversitelerimizde İnterdisipliner Çalışma Kültürü (12)

Ayın Konusu: Uyuşturucu Sorunu (14)

Ayın Konusu: Yapay Zeka (13)

Ayın Konusu: Yazarların Gözünden Akademik Akıl Platformu (11)

Ayın Konusu: Yeni Doçentlik Başvuru Şartları (11)

Ayın Konusu: Yenidoğan (Hastane) Çetesi ile İlgili Değerlendirmeler (11)

Güzel Sanatlar ve Tasarım (27)

İktisadi ve İdari Bilimler (152)

İnsan ve Toplum Bilimleri (12)

Sağlık Bilimleri (50)

Sosyal Medya Hesaplarımız

Bilgi paylaştıkça artar, fikir paylaştıkça gelişir.

Ses mi Ritim mi Haram? Nisan 8, 2026

Ses mi Ritim mi Haram?

Bir Bilim Abidesi ve Gönül İnsanı: Hatemi Hoca’nın Aziz Hatırasına Nisan 8, 2026

Bir Bilim Abidesi ve Gönül İnsanı: Hatemi Hoca’nın Aziz Hatırasına

Petrol Savaşlarından Su Savaşlarına Nisan 8, 2026

Petrol Savaşlarından Su Savaşlarına

Mescidi Aksa’nın İbadete Kapatılması Tam Bir İnsanlık Suçudur Nisan 8, 2026

Mescidi Aksa’nın İbadete Kapatılması Tam Bir İnsanlık Suçudur

Yazar olarak giriş yapın

Çıkış yapana kadar beni içerde tut.

@2024 - Akademik Akıl Tüm Hakları Saklıdır. Sitede yer alan makaleler kaynak gösterilmeden paylaşılamaz.

Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Güzel Sanatlar ve Tasarım Fen Hemşirelik İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

Bu websitesi kullanıcı deneyimini iyileştirmek için arkaplan datalarını anonim olarak tutmaktadır. Kabul etmek için yandaki butona tıklayabilirsiniz. Kabul Et KVKK Aydınlatma Metni

© Akademik Akıl