menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Avrupa’nın sahiden Türkiye’ye ihtiyacı var mı?

25 0
31.01.2026

Şunu görelim: Avrupa, birinci sınıf bir ekonomik güç sahibi olmaktan sadece 10-15 yıl içinde ikinci sınıf bir ekonomik güce dönüştü.

Bunun başlıca sebebi, Avrupa’nın yeni başlayan yapay zeka ekonomisinin neredeyse hiçbir yerinde olmaması, yeni yaratılan değerden hiç pay almıyor olması, kendi başına değer yaratmak için yeterli sermayesinin bulunmaması.

Baktığınızda gerçekten de Avrupa’dan son 10-15 yılda çıkan büyük teknoloji şirketi yok gibi. Oysa tek başına OpenAI adlı üstelik de kâr amacı gütmeyen Amerikan şirketi bile neredeyse trilyon dolarlık bir değere sahip. Yıl sonunda OpenAI halka açıldığında bu değeri daha net göreceğiz.

Bütün bu dönem içinde koca Avrupa kıtasından çıkan icada ve inovasyona dayalı yegane iki şirketin NovoNordisk ve BioNTech olması, her ikisinin de biyo teknoloji şirketleri olması çok çarpıcı. Bu iki şirket Avrupa kıtasının temel bilimden teknolojiye ulaşma konusundaki tercihini gösteriyor.

Yapay zeka/bilgisayar bilimleri alanında tabii Londra’dan çıkan DeepMind var ama bu şirket daha kafasını gösterir göstermez Google’a satıldı; Avrupa’dan bu şirkete tek bir talip bile çıkmadı.

Trilyon dolarları fazla fazla bulan yapay zeka ekonomisinin Avrupa’ya hiç uğramaması ve Çin ile ABD arasında paylaşılması, Avrupa’nın birden bire eski zaman teknolojileriyle durumu idare eden bir koca kıta gibi görülmesinin başlıca sebebi.

Buna bağlı olarak Avrupa’nın ekonomik motoru teklemeye ve büyüme yaratamamaya başladı. Düşünün: Küresel Covid salgınını çözen bir Avrupalı şirket olmasına rağmen, o şirket üretimini bir Amerikalı ortakla yaptı, Avrupalı ortakla değil ve küresel salgının etkileri dünyada en çok Avrupa’yı vurdu.

Salgında aylarca resmen sokağa çıkma yasağı uygulayan Çin, milyon kişi kaybeden Amerika salgının etkisinden çıktı; Avrupa hala o etkiyi yaşıyor. Avrupa ekonomilerinin küçülmesi çok ciddi bir sorun.

Bunun üzerine Rusya’nın Ukrayna’yı işgale girişmesini ve Avrupa’nın tarihsel anlamda en büyük korkusunu uyandırmasını ekleyin. Rusya’yı durdurmak isteyen Avrupa, inanılmaz yüksek bir enerji maliyetini üstlenmek zorunda kaldı ve o da Avrupa ekonomisini vurdu.

Avrupa olduğu yerde sayar, patinaj yaparken Amerika bütün iç politik istikrarsızlığına ve büyük iç kavgalarına rağmen hızlı adımlarla ortaya yeni bir ekonomi (yapay zeka ekonomisi) çıkardı ve Avrupa ile arasındaki farkı açtı. Çin benzer şekilde hem ekonomide hem de siyasi-askeri cephelerde müthiş ileri adımlarını atmaya devam ederken Avrupa kendini birden ikinci sınıf bir güç olarak buluverdi.

Avrupa Birliği tasarımı nedeniyle zaten bir siyasi güç değildi. Askeri güç de değildi. Ama ciddi bir ekonomik........

© 10 Haber