Fon krizinde alarmı kim çaldı: Ankara mı, dışarısı mı?
Fon krizinde alarmı kim çaldı: Ankara mı, dışarısı mı?
MSCI’nin gündeme getirdiği mesele, teknik ayrıntının ötesinde piyasanın güvenilirliğiydi: Serbestçe işlem gördüğü varsayılan hisselerin ne kadarı gerçekten bağımsız yatırımcıların elindeydi?
Bir vatandaşın yıllarca biriktirdiği para birkaç günde eriyebilir. Bir şirketin itibarı tek soruşturmayla sarsılabilir. Piyasaya güveni yeniden kurmak ise yıllar alır.
Türkiye’de fon krizini ve mali suçlara yönelik operasyonları izlerken sormamız gereken soru şu: Tehlikeyi zamanında kim gördü? İçerideki kurumlar mı, dışarıdaki yatırımcılar mı? Ve kim, hangi uyarıdan sonra harekete geçti?
Bu soruları sormak, Türkiye’nin kurumlarını küçümsemek değildir. Vatandaşın birikimini kimin, ne zaman ve nasıl koruduğunun hesabını sormaktır.
Para geliyorsa denetim de gelir
Yabancı sermayeyi davet ederken yalnızca parasının geleceğini düşünemeyiz. Hisse ve fon alan yatırımcı; raporunu, denetçisini, hukukçusunu ve hesap sorma talebini de beraberinde getirir.
Norveç’in dev egemen servet fonunun bile Türkiye’deki fon krizinden etkilendiğini açıklaması bunun çarpıcı örneği. Fon yönetimi, Türkiye’deki hisse yatırımlarını ve dış portföy yöneticilerini değerlendirmeye aldığını belirtiyor. Buradan fonun küresel zararını Türkiye’ye yükleyen bir sonuç çıkaramayız. Ancak mesele artık yalnızca yerli yatırımcının kaybı değildir.
Uluslararası yatırımcı zarar gördüğünde, kendi denetim mekanizmaları da devreye girer. Endeks sağlayıcıları, bankalar ve piyasa gözetim kuruluşları daha fazla bilgi ister. Türk yetkililerin de bu bilgi ve incelemelerden yararlanması doğaldır.
Sermayeyi çağırıp sorularını kapıda bırakamazsınız.
MSCI’nin uyarısı neydi?
MSCI’nin (Morgan Stanley Capital International) gündeme getirdiği mesele, teknik ayrıntının ötesinde piyasanın güvenilirliğiydi: Serbestçe işlem gördüğü varsayılan hisselerin ne kadarı gerçekten bağımsız yatırımcıların elindeydi?
Ayrı görünen fonlar aynı çıkar çevresinin kontrolündeyse, ekrandaki fiyat ne kadar sağlıklıydı? Yatırımcı çıkmak istediğinde gerçekten alıcı bulabilecek miydi?
MSCI, 15 Ekim’de Türkiye hisselerine ilişkin bazı endeks değişikliklerini dondurdu. Piyasa sınıflandırmasını değiştirmedi; denetim ve şeffaflık adımlarının kalıcı sonuçlarını görmek istediğini belirtti.
Ancak SPK’nın açıklamasına göre içerideki hazırlıklar 2025 sonunda başlamıştı. Konu Aralıkta Finansal İstikrar........
