Dünya tarihini ve toplumların gelişimini çeşitli evrelerle ele almak mümkündür. Ancak, dört temel dönem, sanki diğerlerinin tamamını belirler: İlkel Komünal Toplum, Tarım Toplumu, Sanayi Toplumu ve Bilgi Toplumu…

Bu dönemlerdeki yönetim, üretim ve tüketim biçimleri birbirlerinden büyük farklılıklar gösterirler ki; kendini bu farklılıklara göre konumlamayan, onlarla uyumlu hâle getirmeyen toplumlar tarihte yok olmaya mahkûm edilmişlerdir.

İlkel Komünal Toplum avcı-toplayıcılığa dayalıdır. İlkel silahlar dışında bir üretim olmadığı gibi mülkiyet duygusu da yoktur…

Tarım Toplumunda, tüketilenden fazlası üretilir. İleride üzerinde mülkiyet, güç iddiaları ve kavgaların tetikleneceği, Karl Marx’ın ‘artı değer’ (surplus value) olarak adlandıracağı bu dönemin yönetim biçimi ve kültürel üstyapısı feodalitedir… Bu aşamada İlkel Komünal Toplumun tüm yaşam biçimleri disruption’a -yıkıma- uğramış vaziyettedir…

Sanayi Toplumuna geçişte, bu kez de toprak ya da insan gücü üzerinde değil, üretim araçları üzerinde oluşan mülkiyet, yaşam biçimlerini de aşarak ‘her şeyi’ belirlemektedir… Sistem kapitalizm, Yönetim ise demokrasi – liberalizmdir… Sivil toplum giderek güç kazanır; sistemi ayakta tutacak yapı taşları Tarım Toplumu’ndan çok büyük farklılıklar göstermektedir… İlk iki dönemde zor ve zorbalık........

© Yeni Şafak